Ga je verbouwen en wil je de kosten meefinancieren, dan bepaalt een taxateur hoeveel je huis na de verbouwing waard is. Hoe onafhankelijk zo’n taxatie is, staat deze maand ter discussie. Onderzoek van de Universiteit van Amsterdam laat zien dat taxaties bij woningaankopen opvallend vaak precies op de koopprijs uitkomen. Wat zegt dat over de waarde die jouw verbouwing krijgt? En hoe zorg je dat de taxateur je plannen goed meeweegt?
Wat het onderzoek laat zien
De UvA-economen Ramon de Punder en Mathijs Dijkstra vergeleken bij 694 Nederlandse woningverkopen de afgesproken koopprijs met de taxatiewaarde die bij de hypotheekverstrekker werd ingediend. De taxatierapporten kwamen van hypotheekadviesbureau Viisi. Volgens PropertyNL kwam bij 21,3 procent van de woningen de taxatie precies uit op de verkoopprijs. Omdat taxaties meestal worden afgerond op 5.000 euro, keken de onderzoekers ook naar die marge: daarbinnen viel 41,5 procent.
Met een statistisch model dat alleen woningkenmerken en marktomstandigheden gebruikte, schatten de onderzoekers wat je bij een onafhankelijke taxatie zou verwachten. De echte taxaties lagen dichter bij de koopprijs dan dat model voorspelde. De Punder zegt daarover: “Een onafhankelijke taxatie moet inzicht geven in wat een woning naar verwachting waard is.” Een kanttekening die de onderzoekers zelf maken: de rapporten komen van één adviesbureau, dus het zegt niet hoe alle taxateurs werken.
Volgens Vastgoed Actueel zit het risico vooral in een afkoelende markt. Is een woning te hoog getaxeerd en moet hij verkocht worden, dan kan de opbrengst te laag zijn om de hypotheek af te lossen.
Hoe een taxatie bij een verbouwing werkt
Het onderzoek gaat over aankopen, niet over verbouwingen. Toch is het relevant, want bij een verbouwing doet de taxateur iets wat lastiger is dan een koopprijs controleren: hij schat de waarde van iets wat er nog niet is.
Bij een verbouwing kan het taxatierapport twee waarden noemen. Volgens de uitleg van Knab zijn dat de marktwaarde voor de verbouwing en de verwachte marktwaarde na uitvoering van het verbouwingsplan. Die tweede waarde bepaalt hoeveel je kunt lenen. Het geld voor de verbouwing komt daarna in een bouwdepot, waaruit de rekeningen van je aannemer worden betaald.
Wil je met Nationale Hypotheek Garantie de waarde na verbouwing laten vaststellen, dan is een fysieke taxatie nodig, gevalideerd door het NWWI. Een snellere hybride taxatie, waarbij een model rekent en een taxateur op afstand meekijkt, volstaat dan niet.
Telt elke euro mee?
Nee, en dat is het belangrijkste om te weten voordat je begint. Knab zegt het zonder omwegen: een investering van 40.000 euro zorgt niet automatisch voor 40.000 euro meer waarde. Hoeveel een verbouwing toevoegt, hangt af van de maatregel, de woning en de plek waar die staat.
Hier raakt het UvA-onderzoek aan je verbouwing. Een koopprijs is een bedrag dat koper en verkoper samen hebben afgesproken, en daar lijkt een taxatie vaak naartoe te trekken. Bij een verbouwing ligt zo’n afgesproken bedrag er niet. Er is je begroting, maar dat is wat de verbouwing kost, niet wat hij oplevert. Dat betekent dat je niet kunt rekenen op een taxatie die je kosten simpelweg optelt bij de huidige waarde. Ik zou bij het plannen dus uitgaan van een voorzichtige waardestijging en ruimte houden in je budget.
Speelt de huizenmarkt daarbij een rol? Zeker. In ons eerdere stuk over dalende huizenprijzen en je taxatie lees je hoe een licht dalende markt doorwerkt in wat je kunt meefinancieren. En ook de rente telt mee: zie wat een hogere hypotheekrente doet met je verbouwingsbudget.
Wat je aanlevert voor een goede taxatie
Hoe beter de taxateur je plannen kent, hoe beter hij ze kan meewegen. Lever in elk geval een verbouwingsspecificatie aan, met daarin welke werkzaamheden je laat doen en wat die naar verwachting kosten. Offertes van je aannemer horen daarbij. Zorg dat die specificatie klopt met wat je echt gaat doen. Tips om een te hoge offerte te herkennen staan in dit stuk over torenhoge offertes.
Verander je je plan na de taxatie, overleg dat dan eerst met je adviseur en je geldverstrekker. Een ander plan kan de verwachte waarde veranderen, en daarmee ook het bedrag in je bouwdepot.
Vraag de taxateur ook gerust hoe hij tot de waarde na verbouwing komt. Het onderzoek van de UvA laat zien dat een taxatie geen vanzelfsprekend objectief getal is. De onderzoekers pleiten voor meer onafhankelijkheid, bijvoorbeeld door statistische waarderingsmodellen vaker als controle te gebruiken. Tot dat zover is, helpt het als je zelf weet waar het getal vandaan komt.
Wat dit voor jouw verbouwing betekent
Een verbouwing kan je huis meer waard maken, maar de taxateur bepaalt hoeveel, en dat is zelden gelijk aan wat je uitgeeft. Begroot dus met een voorzichtige waardestijging, lever een duidelijke specificatie met offertes aan en houd je plan na de taxatie zo veel mogelijk gelijk. Dan weet je vooraf waar je aan toe bent en kom je tijdens de klus niet voor verrassingen te staan.
