Voor ongeveer 950.000 huishoudens met een koophuis gaan de maandlasten de komende jaren omhoog. Dat meldt De Nederlandsche Bank op basis van hypotheekdata van banken, schreef NU.nl op 12 november. Het gaat om huishoudens met een variabele rente of met een hypotheekdeel waarvan de rentevaste periode vóór eind 2028 afloopt. Voor het doorsnee huishouden in die groep stijgen de bruto maandlasten volgens DNB met naar schatting 150 euro.
Ben je van plan te verbouwen, dan raakt dit je op twee manieren. Je houdt per maand minder over om te sparen of af te lossen, en wat je voor de verbouwing bijleent, leen je tegen de rente van nu. Hieronder wat dat in getallen betekent en waar je op let als je moet kiezen tussen meefinancieren en eerst sparen.
Waarom de stijging zo verschilt per huishouden
Vijf jaar geleden lag de gemiddelde rente op nieuwe hypotheken rond 1,6 procent. Nu is dat bijna 4 procent. Wie lang geleden een lage rente vastzette, merkt daar tot de renteherziening weinig van. Op het moment dat de rentevaste periode afloopt, kan de nieuwe rente flink hoger liggen.
DNB benadrukt dat de verschillen groot zijn. Voor een kwart van de huishoudens in deze groep is de stijging minder dan 50 euro per maand, voor een ander kwart meer dan 300 euro. De meeste huishoudens kunnen het volgens de centrale bank opvangen, maar voor sommigen zorgen de hogere lasten voor financiële druk.
Voor je verbouwplannen is dat verschil precies het punt. Een stijging van 150 euro per maand is 1.800 euro per jaar die je niet meer opzij zet. Bij 300 euro is het het dubbele. Wie een verbouwing van een paar jaar sparen voor ogen had, schuift dan al snel een jaar op.
Wat bijlenen voor je verbouwing kost bij deze rente
Leen je voor de verbouwing bij via een extra hypotheekdeel, dan betaal je daarover de rente die nu geldt, niet de rente van je oude deel. Een eenvoudige rekensom laat zien wat dat betekent. Over 30.000 euro extra lening betaal je bij een rente van 4 procent in het eerste jaar ongeveer 1.200 euro aan rente, bruto en nog zonder aflossing. Bij 1,6 procent was dat 480 euro geweest.
Daar staat iets tegenover. De rente over een hogere hypotheek die je gebruikt voor woningverbetering, onderhoud of verduurzaming is aftrekbaar, zolang je annuïtair of lineair aflost binnen dertig jaar, legt Homefinance uit. De kosten van de verbouwing zelf zijn niet aftrekbaar. Gaat de klus langer duren, dan zet je het geld in een bouwdepot. Over de rente daarvan heb je tijdens de bouw recht op aftrek, tot maximaal twee jaar. Betaal je met eigen spaargeld, dan is er niets af te trekken.
Gaat het vooral om verduurzaming, zoals isolatie of een warmtepomp, dan is een lening via het Warmtefonds een alternatief. Die afweging zetten we op een rij in hypotheek verhogen of Warmtefonds. En wil je weten hoeveel ruimte er überhaupt is, dan speelt ook de waarde van je huis mee, zoals in het stuk over je taxatie bij een verbouwing.
Meefinancieren of eerst sparen
Er is geen antwoord dat voor iedereen klopt, maar de rentestijging verschuift de afweging op een paar punten.
- Je renteherziening is een natuurlijk moment. Valt die de komende twee jaar, dan krijg je sowieso een nieuw renteaanbod. Dat is ook het moment om je geldverstrekker te vragen wat een extra deel voor de verbouwing kost, zodat je de nieuwe maandlast in één keer overziet in plaats van in twee stappen.
- Wachten op een lagere rente is een gok. Niemand weet waar de rente over een jaar staat. Ondertussen worden bouwmaterialen en arbeid ook niet goedkoper, zoals we zagen bij de inflatie van 3,7 procent.
- Sparen geeft rust, lenen geeft aftrek. Met spaargeld heb je geen extra maandlast, maar ook geen renteaftrek. Met een extra hypotheekdeel heb je wel aftrek, maar een hogere maandlast bovenop de stijging van je renteherziening.
- Splitsen kan. Wat noodzakelijk is, zoals een lekkend dak of verouderde installaties, kun je nu doen en financieren. De rest kan wachten tot je weet hoe je nieuwe maandlast uitvalt.
Koop je juist een huis om te verbouwen, kijk dan ook naar de NHG-grens die volgend jaar stijgt. Wat die verandering voor het meefinancieren van een verbouwing betekent, staat in ons stuk over de NHG-grens van 500.000 euro.
Wat je nu al kunt doen
Zoek in je jaaroverzicht of in de omgeving van je geldverstrekker op wanneer de rentevaste periode van elk hypotheekdeel afloopt. Een hypotheek bestaat vaak uit meerdere delen met verschillende einddata. Vraag een indicatie van de huidige rente voor de looptijd die je overweegt en reken uit wat je nieuwe maandlast wordt. Pas daarna weet je hoeveel ruimte er overblijft voor de verbouwing, en of je die ruimte liever spaart of leent.
