De Europese Centrale Bank verhoogde donderdag haar belangrijkste rente van 2,25 naar 2,5 procent om de inflatie af te remmen. Dat kan doorwerken in de rente op leningen, spaarproducten en hypotheken, meldde nu.nl. Voor wie deze herfst een badkamer, een dak of een keuken laat doen, is dat geen abstract nieuws: een groot deel van alle verbouwingen in Nederland wordt geleend betaald, met een persoonlijke lening of een verhoging van de hypotheek.
De vraag is dus concreet. Wat kost die kwart procentpunt jou, als je twintigduizend euro nodig hebt voor je verbouwing? Het antwoord is minder dramatisch dan de kop van een economiebericht doet vermoeden, en dat is precies waarom het de moeite waard is om het uit te rekenen in plaats van erop te reageren.
Eerst: de ECB-rente is niet jouw rente
De rente die de ECB vaststelt is de prijs waartegen banken bij de centrale bank terechtkunnen. Wat jij bij je eigen bank betaalt, ligt daar ver boven en beweegt niet één op één mee. Bij een persoonlijke lening zit er een flinke risico-opslag op en gaat een verhoging vaak met vertraging en niet altijd volledig door. Bij een hypotheek is de link nog losser: die tarieven volgen vooral de kapitaalmarktrente, dus de rente op staatsobligaties met een vergelijkbare looptijd, en die kan best de andere kant op bewegen op een dag dat de ECB verhoogt.
Neem daarom het slechtste scenario als rekenvoorbeeld: de hele kwart procentpunt wordt doorgegeven aan jou. Wat er dan gebeurt is te overzien, en het aardige is dat het antwoord nauwelijks verandert bij een hoger of lager basistarief. De extra kosten hangen vooral af van het bedrag en de looptijd, niet van de rente waarvan je vertrekt.
Twintigduizend euro, drie manieren
Bij een persoonlijke lening van twintigduizend euro met een looptijd van tien jaar loopt de maandlast door een kwart procentpunt extra met ongeveer 2,50 euro op. Over de volle looptijd komt dat neer op ruim driehonderd euro extra rente. Kort je de looptijd in tot vijf jaar, dan is het effect nog kleiner: iets meer dan twee euro per maand en rond de honderdveertig euro over het geheel.
Verhoog je in plaats daarvan je hypotheek met twintigduizend euro, annuïtair en over dertig jaar, dan is de maandlast ongeveer drie euro hoger. Klinkt nog minder, maar hier zit de adder: over dertig jaar tikt dat aan tot ruwweg duizend euro extra rente. De lage maandlast van een hypotheekverhoging is aantrekkelijk en dat is precies waarom mensen er te makkelijk voor kiezen, ook voor een keuken die over vijftien jaar alweer is vervangen.
Zet die bedragen naast de rest van je begroting en de verhouding wordt meteen duidelijk. Driehonderd euro over tien jaar is minder dan één dag van een timmerman tegen de uurtarieven van 2026, en het valt volledig weg tegen het meerwerk dat in bijna elke offerte opduikt. De rente is bij een verbouwing zelden de post die het verschil maakt.
Waar het wel het verschil maakt
Er zijn twee situaties waarin deze verhoging echt telt. De eerste is een aflopende rentevastperiode. Loopt jouw hypotheekrente in de komende maanden af en zit je nog vast aan een tarief uit een goedkoper tijdperk, dan is het verschil tussen oud en nieuw vele malen groter dan deze kwart procentpunt, en dat is een gesprek met je adviseur waard voordat de verbouwing erbij komt.
De tweede is een offerte die je al hebt liggen met een rentevoorstel dat nog een paar weken geldig is. Financieringsvoorstellen hebben een houdbaarheidsdatum, en in een markt die omhoog beweegt is dat voorstel meer waard dan je denkt. Ligt het er, teken het dan binnen de termijn of vraag om verlenging, in plaats van het te laten verlopen terwijl je nog aan het twijfelen bent over de tegels.
Wat verstandiger is dan op de rente letten
Mijn eigen conclusie na jaren verbouwingsbegrotingen zien ontsporen: de rente is de kleinste variabele in het geheel. Wat je begroting echt opblaast is de combinatie van een te krappe post onvoorzien en een planning die niet klopt, en dat is ook waarom vrijwel elke verbouwing uitloopt. Tien procent onvoorzien is het minimum, vijftien is realistischer in een huis van voor 1975.
Twee dingen die hier wel uit volgen. Leen niet langer dan het ding meegaat: een badkamer over tien jaar afbetalen is te verdedigen, een keuken over dertig jaar niet. En bekijk of een deel van je plan zichzelf terugverdient. Isolatie en het vervangen van een oude installatie drukken je energierekening, en dat is de enige post in een verbouwing die tegen de rente in werkt. Wat dat in de praktijk kost en oplevert, hebben we uitgezocht bij de verborgen kosten van van het gas af.
