Half september gaat bij de meesten de verwarming weer aan, en dat is het moment waarop alle kleine verspillingen in huis opeens geld kosten. Het Amerikaanse vakblad This Old House zette de bekendste energievreters voor de koude maanden op een rij. Dat lijstje is geschreven voor Amerikaanse huizen, met Fahrenheit, dollars en een gasgestookte luchtverwarming, dus een deel gaat hier niet op. Hieronder de acht punten die in een Nederlandse woning wél iets opleveren, in de volgorde waarin ik ze zou aanpakken.
1. Kieren dichten voordat je iets anders doet
Tocht is de goedkoopste besparing die er is en tegelijk de meest genegeerde. Loop op een winderige dag met de hand langs kozijnen, de onderkant van de voordeur, de brievenbus, het kattenluik en de zolderluik. Voel je een luchtstroom, dan stook je letterlijk naar buiten. Tochtprofielen en een valdorpel zijn in een avond geplakt, en hoe dat precies gaat staat in ons stuk over tochtstrips plakken.
2. Radiatoren ontluchten en de waterdruk controleren
Een radiator die bovenin koud blijft, staat vol lucht en geeft maar een deel van zijn warmte af. Ontluchten kost vijf minuten per radiator met een ontluchtingssleuteltje en een bakje. Daarna zakt de waterdruk vaak onder de anderhalve bar en moet je bijvullen, en hoe dat werkt hebben we beschreven bij de cv-ketel bijvullen. Begin onderin het huis en werk naar boven, dan hoef je het maar één keer te doen.
3. Zet de aanvoertemperatuur van je ketel lager
Dit is het punt waarop het Amerikaanse lijstje en de Nederlandse praktijk uit elkaar lopen. Daar gaat het over de instelling van een boiler, hier is de grootste winst te halen bij de aanvoertemperatuur van je cv-ketel. Draait die op tachtig graden terwijl je huis redelijk geisoleerd is, dan kan hij vaak naar zestig of lager, waardoor de ketel in condenserende modus komt en zuiniger stookt. Het huis wordt langzamer warm, dus dit werkt alleen als je de verwarming niet elke avond helemaal uit zet.
4. Laat de warmwatertemperatuur met rust
Het Amerikaanse advies om de warmwatertemperatuur naar ongeveer vijftig graden te draaien, moet je hier niet klakkeloos overnemen. Heb je een voorraadboiler, dan moet het water juist op zestig graden blijven, omdat legionella zich bij lagere temperaturen in een voorraadvat kan vermeerderen. Bij een combiketel die het water doorstromend verwarmt, speelt dat niet en kun je wel iets omlaag. Weet je niet welke van de twee je hebt, laat het dan staan en vraag het bij het onderhoud.
5. Zet je radiatoren vrij en plak folie erachter
Een bank pal voor de radiator, een lang gordijn eroverheen of een ombouw die de warmte vasthoudt, kost je rendement dat je wel betaalt. Zet meubels een stukje weg en laat gordijnen op de vensterbank eindigen in plaats van eroverheen te hangen. Radiatorfolie achter een radiator op een buitenmuur is een klusje van tien minuten per radiator en werkt het best in huizen zonder spouwisolatie.
6. Isoleer de cv-leidingen in de kruipruimte
Elke meter ongeisoleerde cv-leiding onder je vloer verwarmt de kruipruimte in plaats van je woonkamer. Isolatieschalen knip je op maat en schuif je eromheen, en het is een van de weinige klussen waarbij de winst meteen zichtbaar is in een warmere vloer. Wij schreven eerder een stappenplan voor cv-leidingen isoleren in de kruipruimte. Zit je daar toch, kijk dan meteen of vloerisolatie haalbaar is, want dat is de grotere broer van dezelfde klus.
7. Repareer de lekkende kraan en het doorlopende toilet
Een druppelende warmwaterkraan kost water én gas, want dat water is opgewarmd. Een toilet dat blijft doorlopen is nog duurder en hoor je vaak niet eens meer. Het binnenwerk van een kraan vervang je zelf, en hoe dat gaat staat in ons stuk over een lekkende kraan repareren. Bij een toilet is het meestal de vlotter of het klepje van de spoelbak, beide losse onderdelen die je in de bouwmarkt vindt.
8. Ruim je sluimerverbruik op
Apparaten die dag en nacht stand-by staan, tikken het hele jaar door. Een oude vriezer in de schuur, een tweede koelkast, een decoder, een versterker en een gameconsole zijn de bekendste. Een simpele energiemeter tussen stekker en stopcontact laat binnen een dag zien welk apparaat de boosdoener is, en dat is bijna altijd een ander apparaat dan je denkt.
Wat je hiervoor in huis haalt
De hele lijst is met een kleine boodschappenlijst te doen, en niets daarvan is duur of moeilijk te vinden.
- Tochtprofielen, een valdorpel en een brievenbusborstel.
- Een ontluchtingssleuteltje, een doekje en een klein bakje.
- Een vulslang voor de cv als je die niet hebt.
- Radiatorfolie op rol en dubbelzijdig tape.
- Isolatieschalen voor cv-leidingen in de juiste diameter, plus een scherp mes en tape.
- Een kraanbinnenwerk of keerklep in de maat van je kraan, en eventueel een vlotter voor de spoelbak.
- Een energiemeter voor het stopcontact.
Het meeste ligt gewoon bij Gamma, Praxis of Hornbach, en isolatieschalen en radiatorfolie zijn daar per rol of per pak te krijgen. Voor een kraanbinnenwerk is een sanitairspeciaalzaak of een installatiegroothandel vaak handiger, omdat daar de maten en merken liggen die een bouwmarkt niet voert. Neem het oude binnenwerk mee als je twijfelt, dat scheelt een tweede rit.
Wat mij betreft is dit de volgorde die klopt, en niet de volgorde waarin folders je dingen aanbieden. Deze acht punten kosten samen minder dan één set kozijnen en leveren deze winter al iets op. De grote ingrepen zoals glas vervangen door HR++ zijn daarna aan de beurt, met een rustiger hoofd en een lagere rekening als vertrekpunt.
