Wie de afgelopen weken op Facebook of Instagram heeft gescrold, is ze vast tegengekomen. Advertenties voor waterfilters die pfas, kwik, lood en chloor uit je kraanwater halen, soms in een kan en soms als filter dat je op de leiding laat zetten. De Consumentenbond heeft die advertenties onderzocht en waarschuwt voor valse beloftes, meldt nu.nl op 23 oktober 2026. Voor wie aan het verbouwen is en toch al met de waterleiding bezig is, roept dat een praktische vraag op. Heeft zo’n filter in mijn huis zin, of zit het probleem ergens anders?
Wat de Consumentenbond vond
Volgens het onderzoek zijn de advertenties samen ruim 5 miljoen keer bekeken. Een deel van de beloftes klopt simpelweg niet voor Nederland. Chloor wordt hier niet eens gebruikt om drinkwater te zuiveren, en zware metalen als kwik en lood komen nauwelijks voor in het water dat de drinkwaterbedrijven leveren. Wat de verkopers zeggen dat hun filter doet, gebeurt volgens de bond al bij de waterzuivering.
Pfas is het gevoelige punt. In een groot deel van Noord- en Zuid-Holland zit meer pfas in het drinkwater dan het RIVM adviseert, en het RIVM benadrukt dat kraanwater drinken toch veilig is. Een filterkan verandert dat gehalte volgens de bond niet. Experts waarschuwen zelfs dat een kan opgenomen pfas na een tijd weer kan afgeven, en dat een filter dat te lang blijft zitten een broedplaats voor bacteriën wordt. Sommige aanbieders schermen ook met labels als Beste Koop, terwijl de bond geen waterfilters heeft getest. De bond noemt het product voor Nederland overbodig, en voegt eraan toe dat dat in landen met een andere waterzuivering anders kan liggen.
Waar het in een oud huis wel mis kan gaan
Het water dat bij je watermeter binnenkomt is dus in orde. Wat daarna gebeurt, is jouw verantwoordelijkheid. Vitens legt het in een folder over loden leidingen zo uit. Het drinkwaterbedrijf gaat over de hoofd- en aansluitleidingen, de eigenaar van het pand over alles achter de watermeter. En in huizen die voor 1960 zijn gebouwd, kan daar nog een loden leiding liggen.
Dat is de plek waar lood wel in je glas kan komen, en juist daar helpt een filter niet. In dezelfde folder staat het zonder omwegen. Looddeeltjes verdwijnen niet uit het water door het te koken of te filteren. De oplossing is de leiding vervangen. Zolang dat niet is gebeurd, adviseert Vitens aanstaande moeders en kinderen tot en met zes jaar om binnenshuis flessenwater te drinken of kraanwater uit een huis zonder loden leidingen, en anderen om de kraan elke ochtend twee minuten half open te zetten voordat ze drinken.
Ik vind dat het eerlijke verhaal achter al die advertenties. Ze verkopen een oplossing voor een probleem dat het waterbedrijf al heeft opgelost, en laten het probleem liggen dat in sommige oude huizen echt bestaat.
Zo controleer je je eigen leidingwerk
Je hoeft geen installateur te zijn om een eerste check te doen. Begin bij de watermeter, want daar zie je het meeste.
- Kijk naar de kleur van de leiding vlak voor en na de meter. Lood is donker blauwgrijs, koper is rood of groenachtig, en kunststof herken je aan pvc of een witte of grijze buis.
- Tik er met een lepel tegen. Een loden leiding klinkt dof.
- Is de leiding bij de meter van lood, dan is de kans groot dat er verderop in vloer of muur ook nog lood ligt.
- Denk je dat de aansluitleiding voor de meter nog deels van lood is, meld het dan bij je drinkwaterbedrijf. Vitens vervangt zo een stuk kosteloos.
Vind je lood achter de meter, laat het dan vervangen door een erkend installateur. Doe je het samen met een andere klus, zoals een nieuwe keuken of badkamer, dan liggen de vloeren toch al open. En zet je daarbij ook een nieuwe kraan, dan staat in de folder nog een tip. Nieuwe leidingen en kranen kunnen in het begin zelf metaal afgeven, dus spoel een nieuwe kraan de eerste drie maanden tien seconden door voordat je drinkt. Hoe je die kraan zelf plaatst, lees je in onze uitleg over een keukenkraan vervangen zonder de kast te slopen.
Wanneer een filter dan wel een rol heeft
De Consumentenbond houdt zelf een slag om de arm voor andere landen. In Nederland is het verhaal voor drinkwater uit de kraan vrij helder. Laat je dus niet onder druk zetten door een verkoper aan de deur of een advertentie met een korting die vandaag afloopt. Twijfel je over de kwaliteit van het water in je straat, dan staat die op de site van je drinkwaterbedrijf, en twijfel je over je eigen leidingen, dan is een installateur de juiste persoon om te bellen. Geen van beide vraagt om een filter.
