Bij brand is rook de eerste die je te pakken krijgt, niet vuur. Toch denken de meeste mensen bij een brandwerende deur dat rook er ook wel bij inbegrepen zit. Dat is niet zo, en vakblad Bouwwereld schreef er vandaag over naar aanleiding van onderzoek van ingenieursbureau Peutz. Vlamdichtheid is nog geen rookdichtheid, is de kern. Voor wie zelf verbouwt, zitten de gevolgen daarvan precies op de plekken waar je zelf aan het werk bent.
Twee verschillende eisen
Een constructie die brandwerend is, houdt vuur en hitte een bepaalde tijd tegen. Dat wordt getest en geclassificeerd, en je herkent het aan letters als E voor vlamdichtheid en EI als er ook een eis aan isolatie hangt, met een aantal minuten erachter.
Rookwerendheid is een aparte meting met een eigen norm, NEN 6075. Sinds 2021 moet de rookdoorlatendheid daadwerkelijk gemeten worden, dus niet meer afgeleid uit de brandwerendheid zoals in het oude systeem met de aanduiding WRD. Je komt de classificaties Ra en R200 tegen, waarbij de eerste bij omgevingstemperatuur wordt gemeten en de tweede bij tweehonderd graden. Het Besluit bouwwerken leefomgeving koppelt daar eisen aan voor scheidingen tussen brandcompartimenten en langs vluchtroutes.
Het onderzoek waar Bouwwereld over schrijft, laat zien waar het misgaat. Niet in het deurblad, maar in de naden, de aansluitdetails en de deurdranger. Schuim dat bij brand netjes opzwelt, doet dat bij een rooktest bij lagere temperatuur niet, want er is geen hitte die het activeert. Een kier van een paar millimeter die bij vuur dichtloopt, blijft bij rook gewoon open staan.
Wat dit voor jouw huis betekent
Eerst de nuchtere kant. In een gewone eengezinswoning gelden er tussen je woonkamer en je slaapkamer geen rookwerendheidseisen. Waar het wel speelt, is bij de scheiding tussen je woning en een gemeenschappelijke ruimte, zoals de voordeur van een appartement die op een galerij of portiek uitkomt, en bij de scheiding naar een aangebouwde garage of een berging.
Precies die deuren worden bij een verbouwing regelmatig vervangen door iets dat er mooier uitziet, en daarmee verdwijnt de prestatie zonder dat iemand het merkt. Woon je in een appartement, dan is je voordeur bovendien meestal geen vrije keuze. Dat valt onder de regels van de vereniging van eigenaars, en wat de VvE daarover mag bepalen hebben we eerder uitgelegd.
Het tweede punt waar je zelf iets aan hebt, is de doorvoer. Elke leiding, elke buis en elke kabel die door een scheidende wand of vloer gaat, is een gat. Bij een verbouwing maak je die gaten zelf, voor een afzuigkanaal, een rookgasafvoer of de bekabeling van een nieuwe groep. Een kunststof buis smelt weg en laat een opening achter waar rook doorheen trekt.
Wat je nodig hebt
Wil je het zelf goed doen, dan is dit de basisuitrusting. Ik noem er expres merkloze soorten bij, want de certificering telt en niet de verpakking.
- Rookwerende deurafdichting, een borstel- of rubberprofiel dat in de sponning wordt gefreesd of geplakt.
- Een valdorpel voor onder de deur, want de kier onder een binnendeur is de grootste doorlaat die je hebt.
- Brandmanchetten voor kunststof doorvoeren, die bij hitte dichtklappen en het gat afsluiten.
- Brandwerende kit of schuim met een geldige classificatie voor de wandopbouw waar je hem in gebruikt.
- Steenwol als vulling in grotere openingen, nooit PUR-schuim uit de gewone bus.
De eenvoudige spullen liggen bij elke bouwmarkt, dus bij Gamma, Praxis of Hornbach vind je tochtprofielen en valdorpels zonder moeite. Voor gecertificeerde brandmanchetten, brandwerende kit en gekeurde afdichtingssystemen kom je verder bij een bouwmaterialenhandel of een leverancier van brandveiligheidsproducten, die ook de bijbehorende verklaring kan leveren. Vraag daar naar het toepassingsgebied, want een manchet die geschikt is voor een betonvloer is niet automatisch goedgekeurd voor een gipswand.
De valkuil van gewone kit
De fout die ik het vaakst zie, is een doorvoer dichtsmeren met de kit die nog in de koker zat. Gewone acrylkit of siliconenkit doet bij brand helemaal niets, die verbrandt of smelt weg. Het verschil tussen siliconenkit en acrylkit gaat over hechting en beweging, niet over brand. Voor een brandwerende naad heb je een product nodig dat daar expliciet voor is getest, en dat staat op de koker.
Datzelfde geldt voor de kier onder je binnendeur. Heb je een nieuwe vloer gelegd en de deur ingekort, dan zit daar vaak een extra ruime spleet. Voor comfort is dat hinderlijk, voor rook is het een snelweg. Hoe je die deur netjes op maat krijgt zonder uitscheuren, staat in ons stuk over een deur inkorten onder een dikkere vloer.
Ga je een woning splitsen, een zolder als slaapkamer inrichten of een aanbouw maken, laat dan iemand met verstand van bouwbesluittoetsing naar de tekening kijken. Dit is het soort detail waarop een aanvraag stukloopt, en het is een stuk goedkoper om het vooraf goed te doen dan een nieuwe deur te plaatsen nadat de gemeente ernaar heeft gevraagd.
