Aan het hoofd van de Schiemond in Delfshaven staat het Veerhuis, een gebouw uit het begin van de vorige eeuw. Vanaf hier vertrok ooit de veerboot die dokwerkers naar de RDM-werf bracht. Na jaren van verval is het opgeknapt tot schrijfhuis aan de Maas, en die restauratie is opvallend gedaan: met biobased isolatie, hergebruikt hout en nagemaakte drijfstenen in het houten vakwerk. Vakblad Bouwwereld sprak er op 16 november met Sanne Beckers, duurzaamheidsexpert bij restauratieaannemer Nico de Bont. Wat kun je daarvan meenemen als je zelf een oud huis isoleert, en wat kost dat?
Wat er in het Veerhuis gebeurde
Het Veerhuis is een initiatief van Droom en Daad. Volgens LOLA Landscape Architects, dat de openbare ruimte eromheen ontwierp, krijgt het gebouw werkplekken en een café voor liefhebbers van taal en verhalen. De buitenruimte ging op 9 mei 2026 open.
Bij de restauratie koos de aannemer voor drie dingen die je in een gewone woning ook tegenkomt. Isolatie van plantaardig materiaal in plaats van kunststof, hout dat al eerder dienst had gedaan, en drijfstenen die opnieuw zijn gemaakt om het vakwerk in te vullen. Hoe het Veerhuis precies is opgebouwd, laag voor laag, staat achter de betaalmuur van Bouwwereld. De richting is wel duidelijk, en die sluit aan bij wat erfgoedadviseurs aanraden voor elk oud huis.
Waarom biobased goed past bij een oud huis
Oude gebouwen zijn vaak dampopen. Vocht uit het huis en uit de muur kan erdoorheen, en dat is altijd zo geweest. Wie daar een dichte laag tegenaan zet, op de verkeerde plek, sluit dat vocht op. Het Duurzaam Bouwloket raadt daarom aan om voor je begint te weten of je gevel dampopen is. Geglazuurde stenen, een geverfde gevel of een gevel die ooit is gehydrofobeerd, zijn juist dampdicht, en dat beïnvloedt welke isolatie kan.
Bij binnenisolatie van een massieve muur noemt het bouwloket drie manieren. Dampopen zonder dampremmende laag, met bijvoorbeeld vlas of minerale wol, is niet geschikt voor buitenmuren, omdat er condens in de muur kan ontstaan. Dampdicht, met een voorzetwand en folie, isoleert beter maar is minder geschikt voor gevels die veel regen vangen en traag drogen. De derde manier is dampopen en capillair actief. Het isolatiemateriaal neemt dan vocht op en geeft het later weer af aan de ruimte. Daarvoor noemt het bouwloket houtvezelplaat of houtwol, vlas, kalkhennep en calciumsilicaat. Drie van die vier zijn biobased, en dat is geen toeval. Plantaardige vezels kunnen vocht bufferen, precies wat een oude muur nodig heeft.
Waar je op let voordat je begint
De belangrijkste les uit beide factsheets van het bouwloket is dat je vocht eerst oplost. Het onderscheidt vier soorten: doorslaand vocht door slecht voegwerk of poreuze stenen, optrekkend vocht vanuit de grond, condens op koude plekken en lekkages. Een muur die nat is, isoleer je niet. Bij een dak moet het hout eerst drogen voordat de isolatie erin gaat.
Kies je voor de capillair actieve variant, dan gelden er een paar harde eisen. De muur moet tegen water kunnen, een oneffen gevel maak je eerst vlak, en de isolatie wordt volledig verlijmd zonder luchtspouw. De afwerking aan de binnenkant moet dampopen blijven, dus let op met verf. Rond de balkkoppen, waar de houten balken in de muur rusten, sluit je luchtdicht af. En omdat de luchtvochtigheid binnen kan oplopen, moet je goed ventileren.
Hetzelfde geldt voor het dak. Isoleer je een schuin dak aan de binnenkant met vlaswol, houtwol of houtvezel, dan komt er een dampremmende folie aan de warme kant, of een klimaatfolie als er aan de buitenkant al een dichte laag zoals asfaltpapier zit. In ons stuk over dakisolatie op zolder lees je hoe je dat luchtdicht afwerkt. Gebruik je de zolder niet als woonruimte, dan is de zoldervloer isoleren volgens het bouwloket vaak de voordeligste en veiligste keuze.
Wat het kost
Het bouwloket geeft in zijn factsheets uit 2024 richtbedragen per vierkante meter, inclusief werk. Ze zijn bedoeld als indicatie, de prijs hangt af van materiaal, afwerking en hoe lastig de klus is.
| Klus | Indicatie per m² |
|---|---|
| Binnengevelisolatie | 100 tot 150 euro |
| Schuin dak aan de binnenkant | 75 tot 130 euro |
| Schuin dak aan de buitenkant | 150 tot 200 euro |
| Zoldervloer dampopen | 25 tot 50 euro |
Biobased materiaal valt binnen die bandbreedtes, het bouwloket noemt geen apart bedrag. Kijk ook wat je gemeente bijdraagt, want isolatiesubsidie verschilt per gemeente.
Vergunning, ook binnen
Woon je in een monument, dan is de vergunning de plek waar veel plannen vastlopen. Volgens het bouwloket heb je bij een monument ook voor binnengevelisolatie, dakisolatie aan de binnenkant en zoldervloerisolatie een vergunning nodig. Isoleren aan de buitenkant van een dak is altijd vergunningsplichtig. Ga dus vroeg in gesprek met de afdeling erfgoed van je gemeente. Woon je in een oud huis zonder monumentstatus, dan gelden de regels voor monumenten niet, maar het verhaal over vocht is hetzelfde.
Twee dingen om niet te vergeten. In een oude kap wonen soms vleermuizen of vogels die beschermd zijn, en dan zijn er periodes waarin je niet mag werken. En isolatie verandert je huis ook op andere punten, dus denk ook na over de brandveiligheid van je oude huis, zeker als je houten balklagen inpakt. Het Veerhuis laat zien dat een oud gebouw met natuurlijke materialen weer jaren mee kan. De voorwaarde is dat je eerst begrijpt hoe het vocht door je eigen muren en dak loopt.
