De aanleg van nieuwe warmtenetten ligt vrijwel stil, en de overheid wil dat doorbreken door de warmtebedrijven zelf in handen te nemen. Volgens NU.nl praat de overheid met Eneco, Ennatuurlijk en Vattenfall over de overname van hun warmtetak, en komen er nieuwe warmtebedrijven bij waarin de overheid de meerderheid van de aandelen heeft. Of de aanleg daardoor echt op gang komt, en tegen welke prijs voor bewoners, is nog onzeker.
Woon je in een wijk waar ooit een warmtenet is beloofd, en sta je op het punt je cv-ketel te vervangen of een warmtepomp te nemen, dan raakt dit nieuws je plannen direct. Hieronder wat er verandert, wat het een huishouden kost en hoe je je verbouwing zo inricht dat je later nog alle kanten op kunt.
Wat de overheid wil met de warmtebedrijven
Begin jaren 2000 zijn warmtenetten bij commerciële energiebedrijven ondergebracht. Die keuze wordt nu teruggedraaid. Net als bij drinkwater moet de overheid weer zeggenschap krijgen over de warmte die door de leidingen in je straat gaat. Het staatsbedrijf Nationale Deelneming Warmte (NDW) bereidt de nieuwe publieke warmtebedrijven en de overnames voor.
Voorlopig zorgt die omslag vooral voor stilstand. Energiebedrijven investeren minder omdat hun warmtetak misschien wordt overgenomen, terwijl de nieuwe publieke bedrijven nog niet klaar zijn om het werk over te nemen. Olof van der Gaag van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie noemt dat tegenover NU.nl “zigzagbeleid”. Binnenkort verschijnt een beleidsonderzoek naar wat er nodig is om woningen betaalbaar zonder aardgas te verwarmen, met warmtenetten, warmtepompen en isolatie. Het kabinet wil daar besluiten op baseren.
Voor jou als bewoner betekent dat vooral dat een warmtenet in je wijk de komende tijd niet sneller komt dan gepland, en mogelijk later. Een andere eigenaar maakt het net ook niet vanzelf goedkoper, zeggen zowel de NVDE als NDW.
Wat een warmteaansluiting nu kost
De prijs van warmte is gemaximeerd door de toezichthouder ACM. Voor 2026 stelde de ACM in december 2025 het maximale variabele tarief vast op 40,97 euro per gigajoule, iets lager dan in 2025. De maximale vaste kosten gingen juist omhoog, naar 827,91 euro per jaar, inclusief btw. Die vaste kosten betaal je ook als je bijna geen warmte gebruikt.
Daar zit het probleem voor wie zijn huis goed heeft geïsoleerd. De ACM rekende voor dat een huishouden met een verbruik van 25 gigajoule per jaar in 2026 tot 3,34 euro minder kwijt is, maar dat een huishouden met 5 gigajoule tot 53,04 euro meer betaalt. Hoe zuiniger je bent, hoe groter het aandeel van die vaste kosten in je jaarrekening. NU.nl meldt zelfs bewoners die hun warmteaansluiting laten verwijderen omdat ze verwachten goedkoper uit te zijn met elektrische verwarming. Hoe vaak dat gebeurt, is niet bekend.
Er staat ook iets te veranderen aan de tariefregels. Volgens de ACM worden de tarieven, als de Wet collectieve warmte op 1 januari 2027 ingaat, in de eerste fase nog berekend volgens het principe niet meer dan anders: je betaalt niet meer dan je met gas zou betalen. Pas daarna gaan de tarieven uit van de werkelijke kosten van de warmtebedrijven, en hoe dat uitpakt is nog niet bekend.
Wachten op het warmtenet of zelf een warmtepomp nemen
Dit is de vraag waar het voor veel huiseigenaren op neerkomt. Steeds meer huishoudens stappen met subsidie over op een eigen warmtepomp, terwijl de warmtenetten niet opschieten. Jeroen Windt van het Nationaal Klimaat Platform waarschuwt bij NU.nl dat wie duizenden euro’s in een eigen warmtepomp steekt, zich later niet snel nog laat aansluiten. Hoe minder huishoudens meedoen, hoe moeilijker een warmtenet terug te verdienen is. Dat is een zorg voor de wijk als geheel, maar geen reden om zelf eindeloos te blijven wachten.
Een paar dingen helpen bij de afweging.
- Vraag bij je gemeente na of jouw buurt in de plannen is aangewezen voor een warmtenet, en of daar al een datum of een uitvoeringsplan voor is. Zonder concreet plan is wachten een gok.
- Is je cv-ketel nog goed, dan hoef je niets te overhaasten. Gaat hij binnenkort stuk, dan is een hybride warmtepomp of een volledig elektrische de logische tussenstap. Een hybride oplossing vraagt minder van je huis en laat de weg naar later nog open.
- Let op de subsidie. De ISDE wordt in 2027 lager, dus wie toch al een warmtepomp wil, heeft er belang bij dat nog dit jaar te regelen.
- Houd ook rekening met de mogelijke norm voor een hybride warmtepomp vanaf 2029, die bij vervanging van je ketel kan gaan meetellen.
Een eigen warmtepomp heeft wel een keerzijde die NU.nl ook noemt. Veel losse warmtepompen leggen extra druk op het toch al volle stroomnet. In sommige regio’s merk je dat al aan wachttijden voor een zwaardere aansluiting. Check dat voordat je een installateur laat offreren.
Wat je nu al regelt bij een verbouwing
Ga je de komende jaren verbouwen, dan kun je de keuze tussen warmtenet en warmtepomp deels uitstellen zonder werk dubbel te doen. Isolatie is in beide gevallen winst. Een goed geïsoleerd huis heeft minder warmte nodig, of die nu uit een warmtenet of een warmtepomp komt, en kan toe met een lagere aanvoertemperatuur. Vloerverwarming of grotere radiatoren werken met allebei.
Bij een warmtenet gaan de vaste kosten door, ook als je weinig verbruikt. Een zeer zuinig huis haalt dus relatief weinig voordeel uit een warmteaansluiting. Dat is precies de groep die volgens NU.nl het hardst geraakt wordt door de vaste kosten. Woon je in een appartementencomplex of een wijk met veel huurwoningen, dan is de kans groter dat een warmtenet toch de route wordt. Windt noemt warmtenetten voor zulke wijken vaak de enige mogelijkheid om van het gas af te komen.
Wil je de verbouwing en de nieuwe installatie in één keer financieren, dan zet je de mogelijkheden van het Warmtefonds en een hogere hypotheek naast elkaar. Dan weet je wat een warmtepomp nu kost en kun je dat vergelijken met de vaste lasten van een warmtenet dat er misschien over een paar jaar ligt.
