De teller loopt nog steeds op, maar veel langzamer dan een paar jaar geleden. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland meldde vandaag dat de groei van zonnepanelen duidelijk afvlakt, en dat het vooral huishoudens en kleine bedrijven zijn die minder panelen laten leggen. Als je dit najaar toch al op het dak bezig bent, is dat een vervelend moment om je twijfel te voelen groeien. Dus laten we hem hardop stellen: heeft het nog zin om panelen te leggen als je in 2026 verbouwt?
Wat er precies is veranderd
Volgens de cijfers die NU.nl uit de RVO-rapportage haalt, kwam er in 2025 nog 1,4 gigawattpiek aan zonnepanelen bij en stond Nederland eind vorig jaar op 29,4 gigawattpiek in totaal. Zonnepanelen waren in 2025 goed voor 19,7 procent van alle elektriciteit die hier werd opgewekt. Dat is dus geen instortende markt, maar wel een markt die op de rem trapt.
De reden is financieel. Per 1 januari 2027 verdwijnt de salderingsregeling, waardoor je minder terugkrijgt voor stroom die je aan het net levert. Daar bovenop rekenen energieleveranciers steeds vaker terugleverkosten. Bij grote zonneparken speelt iets anders: het stroomnet zit op veel plekken vol, waardoor projecten geen aansluiting krijgen en van tafel gaan. De RVO verwacht dat de groei de komende jaren verder afneemt.
Wat dat betekent voor jouw dak
Het einde van salderen verandert de rekensom, niet de conclusie. Wat je zelf direct verbruikt, is nog steeds stroom die je niet hoeft in te kopen, en dat blijft de meest waardevolle kilowattuur die je opwekt. Wat je op een zonnige dinsdagmiddag terugstuurt terwijl er niemand thuis is, levert vanaf 2027 een stuk minder op.
Daarom draait het advies om. Vroeger was de vuistregel: leg het dak zo vol mogelijk. Nu is de vuistregel: stem het aantal panelen af op wat je zelf gebruikt, en verplaats verbruik naar de middag. Dat betekent de wasmachine en de vaatwasser overdag laten draaien, een warmtepompboiler die zijn werk doet als de zon schijnt, en een elektrische auto die aan de laadpaal hangt wanneer je thuiswerkt. Ik zie in de praktijk dat mensen die dat serieus doen op vijftig tot zeventig procent eigen verbruik komen; wie er niets aan verandert, blijft rond een derde steken.
Een thuisbatterij is de logische vervolgvraag, en daar ben ik voorzichtiger in. Een accu is nog altijd een forse investering, hij vraagt ruimte in de meterkast of de garage, en de terugverdientijd hangt volledig af van je energiecontract en van hoe je leverancier met terugleverkosten omgaat. Vraag daar offertes voor op, maar reken hem niet mee als je nu de beslissing over de panelen zelf neemt. Panelen en batterij zijn twee losse besluiten.
Wat je nodig hebt en waar je het koopt
Ga je het zelf voorbereiden, dan komt er meer bij kijken dan de panelen. Dit heb je nodig:
- Panelen en een omvormer, of micro-omvormers en optimizers als je dak deels in de schaduw ligt
- Montagemateriaal: dakhaken voor pannen, of ballastbakken voor een plat dak, plus aluminium rails en klemmen
- DC-kabels met MC4-connectoren, en een AC-kabel naar de meterkast
- Een vrije groep in de groepenkast met de juiste beveiliging, en een aardlekschakelaar die bij het type omvormer past
- Kabeldoorvoeren met dakpanmanchet, en een set gereedschap: accuboormachine, momentsleutel, kabelschoentang en een goede dakladder of steiger
Panelen, omvormers en montagesets koop je bij een zonne-energiegroothandel of bij de grotere online specialisten; die leveren de rails en dakhaken die bij jouw pantype horen, en dat is precies waar het bij een doe-het-zelfmontage misgaat. Kleinere spullen zoals kabelgoot, doorvoerpannen, schroeven en veiligheidsmateriaal haal je gewoon bij Gamma, Praxis of Hornbach. Voor steigers of een rolsteiger is huren bij Boels of Bo-rent bijna altijd goedkoper dan kopen.
Dan de grens die ik altijd trek: het leggen en het monteren van de rails kun je met twee mensen en een veilige opstelling zelf. De aansluiting op de groepenkast laat je door een erkende installateur doen. Dat is niet alleen een kwestie van NEN 1010 en je verzekering, het is ook het deel waar een fout niet zichtbaar is tot het misgaat. Weet je niet of je kast dit aankan, lees dan eerst wanneer je de groepenkast moet vervangen of verzwaren.
Zo beslis je
Doen als je een eigen dak hebt op het zuiden, oosten of westen, een jaarverbruik van ruwweg 3.000 kilowattuur of meer, en je verbruik naar overdag kunt verschuiven. Dan blijft de rekensom staan, ook zonder salderen.
Kleiner beginnen als je weinig verbruikt of veel van huis bent. Acht panelen die je grotendeels zelf opmaakt, verdienen zich sneller terug dan zestien panelen die de halve zomer aan het net teruggeven.
Uitstellen als het dak binnen vijf jaar toch vervangen of geïsoleerd moet worden. Panelen eraf en er weer op halen kost een dag werk en levert niets op. Combineer het liever met de dakisolatie die je toch al op de lijst had staan.
En kijk voordat je tekent nog even naar je hele plan. We schreven eerder over de verborgen kosten van van het gas af en over de vraag welke subsidieregels nu nog gelden. Zonnepanelen zijn zelden een losse aankoop, ze zijn een schakel in een groter verhaal. Actuele regelingen en voorwaarden staan op de site van de RVO.
