Vanaf zondag 27 september mag op een blik verf, een pak isolatie of een stapel planken niet zomaar meer “groen”, “milieuvriendelijk” of “ecologisch” staan. Zo’n algemene claim mag alleen nog als het product aan strenge Europese of nationale eisen voldoet, en eigen keurmerken van een fabrikant of winkel zonder onafhankelijke controle verdwijnen. Voor jou als klusser betekent het dat je op onafhankelijke keurmerken let en niet op losse woorden.
De regels komen uit een Europese richtlijn die in Nederland nu in werking treedt, meldt NU.nl. Toezichthouder ACM roept bedrijven op hun claims kritisch na te lopen en kan boetes geven tot 900.000 euro per overtreding. In het bericht van de ACM staat dat duurzaamheidslabels onafhankelijk gecontroleerd, transparant en voor anderen toegankelijk moeten zijn. Er komt ook een standaard etiket voor garantie, en bedrijven moeten beter vertellen hoe lang een product meegaat en of het te repareren is.
Wat er in de bouwmarkt verandert
Op klusproducten stonden de afgelopen jaren veel claims die klonken als een keurmerk maar het niet waren. Een blaadje op het etiket, een eigen logo van het merk, “eco” in de productnaam. Juist die vage claims zijn nu het doelwit. Een fabrikant die “milieuvriendelijke muurverf” op het blik zet, moet dat voortaan kunnen onderbouwen met een erkend label of het preciezer zeggen. Dan lees je bijvoorbeeld “watergedragen” of “met gerecyclede inhoud”, en daar kun je iets mee.
Verwacht niet dat de schappen maandag leeg zijn. Volgens de ACM kunnen winkels nog oude voorraad hebben met etiketten die niet aan de nieuwe regels voldoen, en Europese toezichthouders hebben afgesproken daar in bepaalde gevallen coulant mee om te gaan om verspilling te voorkomen. Het kan dus nog even duren voordat je de verandering overal ziet.
Ik vind dit eerlijk gezegd een van de nuttigste regels van dit jaar voor wie klust. Kiezen tussen twee potten verf was tot nu toe vooral kiezen tussen twee marketingafdelingen. Een woord als “duurzaam” op een pak isolatie zei niets over wat erin zat of hoe het gemaakt was.
Keurmerken die wel iets zeggen
Een keurmerk is alleen waardevol als iemand anders dan de fabrikant controleert of het klopt. Dit zijn de keurmerken die je bij klusmaterialen het vaakst tegenkomt, met wat ze wel en niet betekenen.
| Keurmerk of label | Waar je het ziet | Wat het zegt |
|---|---|---|
| EU Ecolabel (bloem met sterretjes) | Muurverf, lak, beits, sommige schoonmaakmiddelen | Officieel Europees milieukeurmerk met eisen aan onder meer schadelijke stoffen en prestatie |
| FSC en PEFC | Hout, plaatmateriaal, kozijnen, tuinhout | Het hout komt uit gecertificeerd bosbeheer, controleerbaar via het certificaatnummer |
| natureplus | Isolatiemateriaal, bouwplaten, verf | Europees keurmerk voor bouwproducten met eisen aan grondstoffen, emissies en gezondheid |
| Blauer Engel | Verf, lijm, isolatie, vooral bij Duitse merken | Milieukeurmerk van de Duitse overheid |
| KOMO en CE-markering | Bijna alle bouwproducten | Zeggen iets over kwaliteit en veiligheid, niets over het milieu |
Bij hout is het certificaat pas echt iets waard als het nummer op je bon of factuur staat. Hoe je dat bij de houthandel vraagt, lees je in ons stuk over tropisch hardhout legaal checken. Twijfel je over een logo dat hier niet tussen staat, zoek het dan op in de Keurmerkenwijzer van Milieu Centraal, die ook klusmaterialen beoordeelt.
Waar je bij verf en isolatie zelf op let
Een keurmerk is een snelle route, maar er zijn ook eigenschappen die gewoon op het etiket horen te staan en die meer zeggen dan een slogan. Bij verf is dat of hij watergedragen is of op oplosmiddel, en voor binnen is watergedragen in de meeste gevallen de betere keuze. Bij isolatie kijk je naar de lambdawaarde of de Rd-waarde, want die vertellen hoe goed het materiaal isoleert. Een isolatieplaat die goed isoleert, levert je in het gebruik meer milieuwinst op dan een iets groenere grondstof die minder doet.
Let ook op wat er nieuw bij komt. Fabrikanten moeten beter vertellen of iets te repareren is en of er reserveonderdelen zijn. Bij gereedschap is dat interessant. Een accuboormachine waarvan je de accu en koolborstels los kunt bestellen, gaat langer mee dan een die bij het eerste defect weg moet. Staat die informatie er straks bij, neem hem dan mee in je keuze.
Mijn advies voor de komende maanden is simpel. Lees een woord als groen of duurzaam op het etiket niet meer als argument, maar als vraag. Wie het meent, heeft er vanaf zondag een erkend label of een concrete uitleg bij. Staat die er niet, dan weet je genoeg.
