Raambekleding doet meer tegen geluid in huis dan de meeste mensen denken, maar vooral tegen galm en veel minder tegen straatgeluid. Zware gordijnen met genoeg plooi halen de hardheid uit een kamer met veel glas. Wil je het verkeer buiten minder horen, dan moet je bij het raam zelf zijn, met kierdichting of een voorzetraam. Wie die twee problemen uit elkaar houdt, geeft zijn geld aan de goede oplossing uit.
Vakblad Bouwwereld publiceerde op 24 september een partnerbijdrage over raamafwerking als bouwfysisch vraagstuk. De kern is dat grote glasvlakken geluid sterk weerkaatsen, waardoor ruimtes met veel glas sneller galmen. Gordijnen compenseren dat volgens het stuk relatief eenvoudig, mits er voldoende plooival en stofmassa is en de rail de volle raambreedte haalt. Een rail die doorbuigt of te kort is, laat een kier over die akoestisch en thermisch weer verlies geeft.
Galm en straatgeluid zijn twee verschillende problemen
Galm ontstaat binnen. Geluid van je eigen stem, de televisie of een stoel over de vloer kaatst tussen harde vlakken heen en weer, en in een woonkamer met een grote pui, een betonvloer en kale muren duurt dat lang. Zachte, dikke materialen nemen dat geluid op. Een zwaar gordijn voor een groot raam is daarom een van de effectiefste ingrepen, juist omdat het de hardste plek in de kamer bedekt.
Straatgeluid komt van buiten, en dat moet je tegenhouden in plaats van opvangen. Dat lukt met massa en luchtdichtheid. Een gordijn is licht en zit niet luchtdicht, dus het dempt vooral de hogere tonen een beetje. Het lage gebrom van een bus of vrachtwagen gaat er gewoon doorheen. Wie denkt met gordijnen een drukke straat weg te werken, wordt teleurgesteld. Dat zeg ik liever vooraf dan dat je het na de montage ontdekt.
Wat elke oplossing doet
Per maatregel op een rij, van eenvoudig naar ingrijpend.
- Zware gordijnen tot op de vloer. Sterk tegen galm, een beetje tegen hoge tonen van buiten. Bouwwereld wijst er ook op dat een goed sluitend gordijn tot op vloer of vensterbank een luchtlaag vormt die warmteverlies bij het raam beperkt. Kies dikke, dichte stof en hang hem ruim, met flink wat plooi.
- Raamfolie. Doet voor geluid vrijwel niets. Folie is bedoeld tegen zon, inkijk of splinters bij breuk. Geen geluidsoplossing, hoe het ook verkocht wordt.
- Kieren dichten. Waar lucht door kan, kan geluid door. Tochtstrips in draaiende delen en kit in de aansluiting tussen kozijn en muur doen meer tegen straatgeluid dan het dikste gordijn. Het is ook de goedkoopste stap. Welke kit je waar gebruikt, staat in siliconenkit of acrylkit.
- Een voorzetraam. Een tweede raam aan de binnenkant, met een luchtspouw tussen het bestaande en het nieuwe glas. Hoe breder die spouw en hoe meer het glas in dikte verschilt, hoe beter het tegen verkeersgeluid werkt. Het isoleert ook, en omdat het buitenaanzicht gelijk blijft, is het vaak de uitweg bij een monument of een huis in beschermd stadsgezicht.
Voor galm zijn er naast gordijnen nog andere wegen, zoals een groot vloerkleed, een gevulde boekenkast of akoestische panelen. Die laatste bespraken we eerder in akoestiek verbeteren met wandpanelen. In een kamer met een grote pui komt het gordijn toch vaak als eerste in beeld, omdat het precies het vlak afdekt dat het meeste weerkaatst.
Een zware gordijnrail goed ophangen
Het punt uit Bouwwereld dat ik het meest onderschat zie worden, is de rail. Een akoestisch werkzaam gordijn is zwaar, en een lichte rail met twee steunen buigt in het midden door. Dan schuift het gordijn niet meer tot het eind en heb je alsnog een kier. Plan de rail dus mee, liefst voordat de muren of het plafond zijn afgewerkt, zodat je weet waar je stevig kunt bevestigen.
Wat je nodig hebt:
- een gordijnrail die over de volle raambreedte loopt, met een opgegeven draagvermogen dat past bij zware stof
- voldoende steunen, zodat de rail niet doorbuigt
- pluggen en schroeven die bij je muur of plafond passen
- een boormachine, een waterpas en een potlood
Rails, steunen en pluggen koop je bij de bouwmarkt of een raamdecoratiewinkel. Kijk bij de plug goed naar het materiaal van je muur of plafond, want gipsplaat vraagt iets anders dan beton. Hoe je de juiste kiest, staat in welke plug voor welke muur. Voor een voorzetraam ga je naar een glaszetter of kozijnbedrijf, dat meet en plaatst op maat.
Ben je aan het verbouwen en maak je de ramen groter, dan is dit het moment om erover na te denken. Een grote pui is prachtig, maar zonder plan voor het geluid wordt de nieuwe woonkamer een galmbak. Een rail die er vanaf het begin in zit, kost bij de verbouwing bijna niets extra.
