Wie op dit moment een verbouwing plant, krijgt er vandaag een argument bij om de gasaansluiting mee te nemen in dat plan. Toezichthouder ACM maakte maandag een eerste prognose bekend van de nettarieven voor 2027, en die stijgen harder dan in jaren. Een gemiddeld huishouden betaalt volgend jaar 89 euro meer voor het stroomnet en 52 euro meer voor het gasnet, samen ruim 140 euro, oftewel 12 euro per maand. Dat is het deel van je energierekening waar geen enkele leverancier iets aan verandert: je betaalt het aan de netbeheerder, verbruik of niet.
Wat er precies stijgt
De nettarieven zijn het vaste bedrag dat je jaarlijks kwijt bent voor de aansluiting op het stroom- en gasnet. NU.nl meldt dat ze in 2027 gemiddeld 19 procent omhooggaan, met verschillen per netbeheerder. De definitieve tarieven volgen in december. De oorzaak zit vooral in het stroomnet: de komende vijftien jaar gaat er naar verwachting zo’n 235 miljard euro naar nieuwe kabels en stations, en door nieuwe afspraken tussen netbeheerders en de ACM mogen die investeringen sneller worden doorberekend. Na deze piek blijven de tarieven stijgen, maar dan met 5 à 6 procent per jaar.
Het opvallende zit bij gas. Dat het gasnettarief ook stijgt, komt volgens de ACM mede doordat huishoudens steeds minder aardgas gebruiken: de kosten van het gasnet worden verdeeld over een krimpende groep gebruikers. Bestuurslid Manon Leijten zegt in het persbericht van de ACM dat de stijging “voor het overgrote deel bepaald wordt door beleidskeuzes over het huidige en toekomstige energiesysteem”. Vertaald naar je meterkast: wie aan het gas blijft, betaalt elk jaar een groter deel van een net dat steeds minder mensen gebruiken. Dat is een rekening die de komende jaren alleen maar de verkeerde kant op gaat.
Waarom dit voor een verbouwer anders ligt dan voor de rest
Voor de meeste huishoudens is dit nieuws iets om te slikken. Voor iemand die toch al de vloer openhaalt, de keuken vervangt of de zolder isoleert, is het iets anders: een post op de jaarnota die je kunt schrappen. De stroomkosten kun je nooit kwijtraken, ook niet met een dak vol panelen, want de aansluiting blijft. Het vaste gasnettarief verdwijnt wél, maar alleen als de gasaansluiting fysiek uit huis gaat. Een dichtgedraaide kraan of een leeg contract telt niet; zolang de meter hangt, betaal je.
Dat verwijderen kost sinds 1 februari 2024 niets meer, zo laat Netbeheer Nederland weten, op één voorwaarde: de netbeheerder bepaalt zelf wanneer de monteur komt. Je meldt via mijnaansluiting.nl vanaf welke datum je de aansluiting niet meer gebruikt en zegt je gascontract op dezelfde dag op. Wil je een eigen datum kiezen, bijvoorbeeld omdat de keukenmonteur die week komt, dan betaal je de kosten van de klus zelf. Plan je slim, dan meld je de aansluiting af zodra het gasfornuis en de ketel eruit zijn en laat je de netbeheerder het moment kiezen.
De bedragen op een rij
| Post | Bedrag | Bron en jaar |
|---|---|---|
| Stijging nettarief stroom, gemiddeld huishouden | 89 euro per jaar | ACM-prognose 2027, september 2026 |
| Stijging nettarief gas, gemiddeld huishouden | 52 euro per jaar | ACM-prognose 2027, september 2026 |
| Vast nettarief gas dat je nu betaalt | zie je jaarnota, regel netbeheerkosten gas | verschilt per netbeheerder |
| Verwijderen gasaansluiting | 0 euro als de netbeheerder plant | Netbeheer Nederland, regeling sinds 2024 |
| ISDE-subsidie volledig elektrische warmtepomp | 225 euro per kW nu, 120 euro per kW in het voorstel voor 2027 | Vereniging Eigen Huis, augustus 2026 |
Een rekenvoorbeeld met de getallen die er nu liggen. Pak je jaarnota en zoek de regel met de netbeheerkosten voor gas. Dat bedrag plus de 52 euro stijging van volgend jaar is wat je vanaf 2027 elk jaar bespaart door de aansluiting weg te halen, nog voordat je één kuub gas minder hebt gestookt. Daar staat tegenover dat je stroomverbruik omhooggaat met een warmtepomp en inductie, en dat de 89 euro extra voor het stroomnet er hoe dan ook komt. De besparing zit dus niet in het nettarief alleen, maar het nettarief is het enige deel van de som dat zeker is en elk jaar groter wordt.
Nu doen of wachten
Hier wringt het. Terwijl het gasnettarief oploopt, wil de Rijksoverheid per 1 januari juist de subsidies verlagen voor precies de stappen die je van het gas af helpen. Vereniging Eigen Huis waarschuwde eind augustus dat de ISDE-bijdrage voor een volledig elektrische warmtepomp in het voorstel zakt van 225 naar 120 euro per kW, en de bijdrage voor triple glas met nieuwe kozijnen van 111 naar 45 euro per vierkante meter. Wat dat scheelt op een gemiddeld huis rekenden we eerder al uit in het stuk over de nieuwe subsidieregels. Het definitieve besluit valt eind dit jaar.
Twee bewegingen dus, en ze wijzen dezelfde kant op: blijven kost elk jaar meer, overstappen wordt vanaf januari mogelijk minder gesubsidieerd. Voor wie de warmtepomp toch al in het verbouwplan had staan, is dit het moment om de offerte rond te maken en de installatie nog in 2026 te laten plaatsen. Let daarbij op de posten die buiten de standaardberekening vallen, zoals de groepenkast en de radiatoren; die zetten we op een rij in het artikel over de verborgen kosten van het gas af. Twijfel je nog tussen een volledige warmtepomp en een hybride, dan helpt de vergelijking per woningtype. Bij een hybride blijft de gasaansluiting overigens gewoon zitten, en dus ook het nettarief.
Wie het niet haalt of het geld er niet voor heeft, hoeft niet te panikeren. Isoleren is de klus die in elk scenario loont, met of zonder gas, en een goed geïsoleerd huis heeft straks een kleinere warmtepomp nodig. Dat scheelt in de aanschaf en in de subsidie per kW. Mijn advies: begin daar, en zet het afmelden van de gasaansluiting als laatste stap in het plan, zodat je het vaste tarief niet één jaar langer betaalt dan nodig.
Nog één ding om in de gaten te houden. NU.nl meldt dat Nederland waarschijnlijk vanaf 2029 overstapt op een nieuwe manier om de stroomnettarieven te berekenen, waarbij huishoudens met een hoog verbruik meer betalen en het tijdstip van verbruik meetelt. Voor een huis met een warmtepomp wordt slim laden en stoken buiten de piek dan geld waard. Een verbouwing die je nu doet, kun je daar alvast op voorbereiden met een thuisbatterij-ready groepenkast en een warmtepomp die op een tijdschema kan draaien.
