Huiseigenaren maken zich niet in de eerste plaats zorgen over hun dak of hun ketel, maar over de overheid. Dat blijkt uit een ledenonderzoek van Vereniging Eigen Huis, gehouden onder 1.903 respondenten in aanloop naar Prinsjesdag en gepubliceerd op 11 september 2026. Onvoorspelbaar en onbetrouwbaar overheidsbeleid staat er op plek vier van de meest genoemde zorgen over de woningmarkt, vlak achter het woningtekort zelf.
Directeur Cindy Kremer vat het samen met de opmerking dat mensen niet om nieuwe plannen vragen maar om oplossingen die merkbaar zijn. Dat klinkt als een politieke boodschap, en dat is het ook, maar voor wie een verbouwplan op tafel heeft liggen zit er een praktische kant aan. Want als de regels kunnen schuiven, bepaalt dat de volgorde waarin je je klussen doet.
Waar het echt om gaat
Als het over hun eigen huis gaat, noemen de leden de energierekening veruit het vaakst. Ze zijn teleurgesteld over wat hun zonnepanelen opleveren nu de salderingsregeling per 1 januari 2027 verdwijnt. Daar komt bij dat energieleveranciers vanaf 2027 moeten betalen voor het bijmengen van groen gas en vanaf 2028 ook voor de uitstoot van aardgas via ETS2, en dat de netkosten stijgen. Vereniging Eigen Huis wijst erop dat al die maatregelen afzonderlijk verdedigbaar lijken maar op dezelfde rekening samenkomen.
Daarna volgen hoge onderhoudskosten en een tekort aan vakmensen, de complexiteit van verduurzamen, stijgende woonlasten en tot slot funderingsproblemen en extreem weer. Dat rijtje leest als een opsomming van precies de dingen waarvoor je een aannemer belt.
Wat vaststaat en wat kan schuiven
Het onderscheid dat je nodig hebt is dit. Een maatregel die in wetgeving is vastgelegd met een datum, zoals het einde van de salderingsregeling per 1 januari 2027, verandert niet zomaar meer. Een subsidiebedrag of een budgetplafond is een ander verhaal, want dat wordt jaarlijks vastgesteld en kan omhoog, omlaag of op. De ISDE voor isolatie heeft voor 2027 een groot budget, zoals we beschreven in bijna 500 miljoen aan ISDE in 2027, maar een budget is geen garantie en het is wel de reden om je aanvraag niet tot december te bewaren.
Ook de spelregels rond warmtepompen en glas zijn de afgelopen jaren meermaals aangepast, en dat is precies de reden dat mensen afhaken. Wat er nu geldt zetten we op een rij in de nieuwe subsidieregels. En wie nog twijfelt over zonnepanelen leest eerst waarom de groei stokt, want daar is de rekensom het sterkst veranderd.
Isoleren is de klus die niet van beleid afhangt
Hier zit wat ons betreft de kern. Isolatie is de enige ingreep waarvan het rendement niet aan een regeling hangt. Een spouwmuur die dicht is, blijft dicht, en het glas dat je vervangt bespaart evenveel of de energiebelasting nu omhoog of omlaag gaat. Sterker nog, hoe hoger de rekening wordt door bijmengverplichting, ETS2 en netkosten, hoe meer diezelfde isolatie oplevert. Dat is de omgekeerde logica van wat veel mensen doen, want die stellen juist uit tot het beleid duidelijk is.
Alles wat wel aan een tarief hangt, zoals teruglevering, dynamische contracten en de terugverdientijd van een warmtepomp, is gevoeliger voor een pennenstreek. Daar loont het om de rekensom met een pessimistisch scenario te maken en niet met het gunstigste. Als het dan nog uit kan, weet je genoeg. Wat het betekent voor het tempo van de hele transitie schreven we naar aanleiding van het PBL-rapport.
Wat je met je planning doet
Zet de klussen op volgorde van hoe gevoelig ze zijn voor beleid. Bovenaan staan de dingen die altijd renderen, zoals kierdichting, vloer-, spouw- en dakisolatie en betere beglazing. Die kun je gespreid over een paar jaar doen en ze maken elke volgende stap goedkoper, want een goed geïsoleerd huis heeft een kleinere warmtepomp nodig.
Daaronder komen de installaties, en daarvoor geldt dat je je aanvraag indient in het jaar waarin de regeling openstaat en niet in het jaar waarin je toevallig tijd hebt. En laat het hele plan niet stilliggen omdat de politiek nog iets gaat zeggen. De ervaring van de afgelopen jaren is dat wachten op duidelijkheid vooral betekent dat je een paar winters langer stookt tegen een rekening die intussen alleen maar oploopt.
