De eerste bladeren liggen al in de goot en over een paar weken komt de rest. Een verstopte dakgoot is de klus die je in oktober doet of in januari duur betaalt, want water dat over de rand loopt zoekt de gevel, de spouw en uiteindelijk het houtwerk op. De vraag is elk jaar dezelfde. Leg je er iets overheen, en zo ja, wat dan.
Het Amerikaanse vakblad This Old House zette onlangs de typen naast elkaar in een vergelijking van bladvangers voor dennennaalden. Dat is een Amerikaans verhaal met een Amerikaans probleem, want daar liggen de goten vol met naalden van grove dennen. Bij ons is het lindebloesem in mei, berkenzaad in juni en eikenblad in november, plus mos dat van een pannendak afspoelt. De volgorde van de typen verandert daar niet door, de reden om te kiezen wel.
De typen op een rij
| Type | Hoe het werkt | Waar het goed in is | Waar het op stukloopt |
|---|---|---|---|
| Fijn gaas op een frame | Roestvast gaas met zeer kleine openingen, op een aluminium frame over de goot | Houdt ook fijn materiaal tegen, spoelt zichzelf grotendeels schoon bij regen, is vlak dus makkelijk af te vegen | Kan op termijn doorzakken als het frame te weinig steun heeft |
| Gaasrooster of gootrooster | Grover gaas of geperforeerde strip die in de goot klemt | Blad en takjes, goedkoop en snel te leggen | De mazen zijn te groot voor bloesem, zaad en mos |
| Schuimvuller | Een schuimprofiel dat de goot opvult zodat water er doorheen zakt | Nagenoeg zonder gereedschap te plaatsen | Vergaat in uv-licht, houdt vuil vast in het schuim en moet er dan weer uit |
| Borstel | Een ronde borstel die in de goot ligt | Grof blad, in een goot waar je lastig bij kunt | Tussen de haren blijft ruimte, fijn materiaal zakt er zo doorheen en blijft in de borstel hangen |
| Omgekeerde bocht | Een kap over de goot waar water omheen buigt en vuil overheen valt | Blad bij een steil dak met veel afvoer | De sleuf aan de voorkant loopt vol met naalden, zaad en fijn gruis |
De volgorde is wat mij betreft duidelijk. Fijn gaas op een frame is het enige type dat doet wat de naam belooft, de rest verplaatst het probleem. Schuim zou ik niet meer leggen. Het lijkt de goedkoopste oplossing maar je haalt het er binnen een paar jaar vies en brokkelig weer uit, en dan heb je de klus twee keer gedaan.
Wat de Amerikaanse cijfers wel en niet zeggen
This Old House ondervroeg duizend Amerikaanse huiseigenaren. Eenendertig procent van hen had last van verstoppingen door dennennaalden, en bijna dertig procent zei na het plaatsen van een bladvanger de goot helemaal niet meer schoon te hoeven maken. Dat zijn Amerikaanse getallen over Amerikaanse daken en Amerikaanse bomen, dus neem ze niet over als Nederlandse feiten. De prijzen per strekkende voet die erbij staan gelden daar ook niet hier.
Wat er wel uit te halen valt, is de richting. Zelfs met een goede bladvanger blijft ruim zeventig procent van de huiseigenaren de goot nog controleren. Een bladvanger is dus geen reden om nooit meer op de ladder te klimmen, hij verlengt alleen het interval. Wie hem koopt met het idee dat de klus daarmee weg is, komt bedrogen uit.
Welk type bij welk dak
Bij een pannendak met overhangende bomen op korte afstand is fijn gaas de enige serieuze optie, want daar komt naast blad ook mos en zand van de pannen mee. Bij een plat dak met een bakgoot werkt fijn gaas ook, maar let dan extra op de bevestiging, omdat je daar vaak een bredere overspanning hebt en het gaas anders gaat hangen.
Heb je een oude zinken mastgoot, dan kun je er niet zomaar iets inklemmen zonder het zink te beschadigen. Laat daar een profiel op maat maken bij een zinkhandel of dakdekkersgroothandel en gebruik geen schroeven door het zink heen. Staat er weinig hoog groen bij je huis en valt er alleen in november wat blad, dan is een bladvanger eerlijk gezegd overbodig. Dan is een goede gootzeef in de tuit, die de afvoer vrijhoudt, genoeg. Dat scheelt een investering en een ladderklus.
Denk ook aan de vogels. Een open goot met takjes en mos is in het voorjaar een uitnodiging, en een dichte goot is dat niet. Dat is voor veel mensen een sterker argument dan het blad zelf.
Wat je nodig hebt en waar je het haalt
Voor de klus zelf heb je een stevige ladder nodig, werkhandschoenen, een emmer die je aan de ladder kunt hangen, een gootschraper of een oude plamuurmes, een tuinslang om na te spoelen en een gootzeef voor in de tuit. Voor het monteren komen daar een blikschaar of ijzerzaag bij en roestvaste schroeven of klembeugels. Gebruik geen verzinkte schroeven in een zinken of aluminium goot, want die twee metalen gaan elkaar aantasten.
Rollen gaas, gootroosters, gootzeven en klembeugels liggen gewoon bij de bouwmarkt, net als de ladder en het klein materiaal. Voor fijn gaas op een frame en voor profielen op maat ben je beter af bij de bouwmarkt met een dakafdeling of bij een dakdekkersgroothandel, want daar krijg je roestvast staal op een aluminium frame in plaats van gegalvaniseerd staal dat na drie winters begint te roesten. Meet eerst de lengte van je goot en de breedte tussen de randen op, en bestel er een stuk bij, want je zaagt altijd meer af dan je denkt.
En voordat je begint, twee dingen. Controleer of de goot zelf nog goed is, want een bladvanger over een goot die al lekt is weggegooid werk. Hoe je dat beoordeelt staat in ons stuk over een lekkende dakgoot repareren of vervangen. En zet die ladder goed, volgens de kwartregel. Het is een van de buitenklussen die nu nog goed kunnen, maar alleen op een droge dag met weinig wind.
