Na de recente hack van koelsystemen vroegen lezers van NU.nl zich af hoe groot de kans is dat de slimme apparaten in hun eigen huis worden overgenomen. Cybersecurityexpert Gert-Jan de Boer is daar in het artikel van NU.nl niet geruststellend over: “Het is niet de vraag of het gebeurt, maar eerder wanneer het gebeurt.” Tegelijk zegt zijn collega Daan Keuper dat een hacker zelden jouw ene apparaat uitkiest.
Ben je aan het verbouwen, dan beslis je nu waar de thermostaat komt, of er een videodeurbel naast de voordeur hangt en welke apparaten in de nieuwe keuken met internet praten. Dat is het moment om de kans op een hack klein te houden, want later loop je achter de feiten aan.
Hoe groot de kans op een hack echt is
Volgens het CBS had 89 procent van de Nederlanders in 2024 een slim apparaat in huis, meldt NU.nl. De experts maken onderscheid tussen twee soorten risico. Het eerste is een aanval op één apparaat in jouw huis. Keuper verwacht niet dat hackers daar veel moeite voor doen, omdat zulke apparaten meestal achter een modem zitten en daardoor niet direct bereikbaar zijn. Het tweede risico is groter. Wordt de fabrikant zelf gehackt, dan kunnen aanvallers volgens Keuper in één keer bij alle apparaten van dat merk.
Wat er dan mis kan gaan, verschilt per apparaat. De Boer noemt een oven die op afstand op 300 graden wordt gezet terwijl niemand thuis is. Apparaten verzamelen ook gegevens: wanneer je kookt, wanneer je weg bent, en soms beeld of geluid. Keuper wijst op robotstofzuigers met een camera of microfoon. Die persoonsgegevens zijn voor criminelen geld waard, bijvoorbeeld voor identiteitsfraude.
Er speelt nog iets dat bij een verbouwing extra telt. Een apparaat dat je inbouwt gaat lang mee. Keuper zegt het over de koelkast: die staat er over tien jaar vaak nog, en moet dan ook nog veilig zijn. Hetzelfde geldt voor een inbouwoven, een thermostaat of een deurbel die in het metselwerk is weggewerkt.
Welke apparaten je wel en niet aan internet hangt
Keuper begint bij een eenvoudige vraag: heb je dat slimme apparaat echt nodig? Bij een verbouwing kun je die vraag per ruimte stellen. Het helpt om te kijken welke functie alleen werkt met internet, en welke ook lokaal kan.
- Thermostaat. Het voordeel van een slimme thermostaat zit in bediening op afstand via een app. Ben je niet van plan die te gebruiken, dan is een klokthermostaat zonder internetverbinding een prima keuze.
- Videodeurbel en camera’s. Die hebben internet nodig om beelden naar je telefoon te sturen, en filmen precies wat je liever privé houdt. Kies hier voor een merk dat updates levert, en denk na over waar de camera naar kijkt.
- Keukenapparatuur. Een oven, vaatwasser of koelkast werkt prima zonder wifi. De app is meestal een extraatje. Laat je hem aan, dan hoort hij bij het apparaat waar je de fabrikant het meest vertrouwt.
- Robotstofzuiger. Met camera of microfoon is dit het apparaat dat het meest van je huis ziet. Kijk bij de aankoop of die functies uit kunnen.
Goedkoop is volgens Keuper vaak duurkoop. Bij de goedkoopste apparaten zie je dat terug in de kwaliteit en de beveiliging. Sinds 1 augustus 2025 moeten draadloze apparaten die met internet verbinden in de EU wel aan basiseisen voor cyberbeveiliging voldoen, zo meldt keuringsinstituut Kiwa. Bestel je een apparaat bij een winkel van buiten de EU, dan heb je die zekerheid niet.
Vijf instellingen die het risico verkleinen
De experts in NU.nl noemen twee maatregelen die iedereen meteen kan nemen. Aangevuld met adviezen van ID.nl over het scheiden van slimme apparaten kom je op vijf instellingen.
- Verander het standaardwachtwoord. Veel apparaten komen met een standaardwachtwoord. Volgens De Boer staan lijsten met die wachtwoorden gewoon online, dus voor een hacker is inloggen dan makkelijk.
- Zet updates aan. Fabrikanten dichten gevonden lekken met updates. Controleer of je apparaat ze automatisch installeert, want dat gaat niet altijd vanzelf.
- Geef slimme apparaten een eigen netwerk. Met een gastnetwerk op je router zitten thermostaat, deurbel en camera’s los van je laptop en telefoon. Beveilig dat netwerk met een eigen wachtwoord. Biedt je router de optie AP isolation, zet die aan, zodat de apparaten elkaar ook niet zien.
- Zet UPnP uit. Die functie laat apparaten zelf poorten in je router openzetten. Handig, maar volgens ID.nl onveilig.
- Beveilig de router zelf. Update de firmware, verander het beheerderswachtwoord en zet WPS uit. De router is de voordeur van al je apparaten.
Een gastnetwerk werkt alleen voor draadloze apparaten. Leg je bij de verbouwing netwerkkabels naar een deurbel of camera, dan zitten die gewoon op je hoofdnetwerk, tenzij je met een managed switch een apart netwerk maakt. Bespreek dat met de installateur zolang de muren nog open liggen.
Na de verbouwing of bij een verhuizing
Zet na de oplevering alle apparaten met de app op een rij, zodat je weet wat er met internet verbonden is. Koop je een huis waar al slimme apparatuur hangt, dan zit de vorige bewoner er soms nog in. Hoe je die eruit haalt, lees je in ons stuk over een slim huis kopen. Doe hetzelfde andersom als je verhuist: reset je apparaten en ontkoppel ze van je account.
