Twee kwaliteitsborgers mogen sinds maandag 9 november 2026 geen kwaliteitsborging meer uitvoeren. Instrumentaanbieder Apexion trok hun toestemming in om met het keuringsinstrument BKapp te werken, omdat ze volgens Apexion niet voldoen aan de eisen voor opleiding, kennis en ervaring. Het gaat om Bureau Kwaliteitsborging uit Amersfoort en Stichting Bureau WKB uit Tilburg, die eerder dit najaar ook al geschorst waren. NU.nl schrijft dat honderden bouwprojecten daardoor vertraging dreigen op te lopen.
Wie nu midden in een aanbouw, een opbouw of een flinke verbouwing zit, vraagt zich af of dat ook voor haar project geldt. Het korte antwoord is dat dat voor de meeste verbouwers niet zo is. De nieuwe regels voor kwaliteitsborging gelden namelijk nog alleen voor nieuwbouw. Bij welke projecten het wel raak is, en wat je dan doet, lees je hieronder.
Wat er precies is gebeurd
De Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw (TloKB) heeft de intrekking in het openbare register gezet. Volgens de toezichthouder hebben de twee bureaus samen projecten lopen in 250 gemeenten, goed voor zo’n 1400 bouwwerken. Dat is 4,9 procent van alle bouwwerken die op dit moment met kwaliteitsborging in aanbouw zijn. Er zijn nog 69 andere kwaliteitsborgers actief.
Zonder kwaliteitsborger mag er wettelijk niet verder gebouwd worden. De twee bureaus kunnen ook geen verklaring meer afgeven dat een bouwwerk aan de bouwregels voldoet. Die verklaring moet bij de gemeente liggen voordat je een nieuw gebouw in gebruik mag nemen. Bouwt een aannemer toch door, dan kan de gemeente het werk stilleggen.
Een deel van de getroffen projecten is mogelijk al tijdens de eerdere schorsing overgestapt. Volgens branchevereniging VKBN gingen er toen zo’n 150 projecten over naar andere kwaliteitsborgers. Of die nog in de 1400 zitten, weet de vereniging niet. Over die eerste schorsing schreven we in september al wat het betekent als je bouwproject stilligt.
Geldt de Wkb voor jouw aanbouw of verbouwing?
De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) verplaatst de technische toets van de gemeente naar een onafhankelijke kwaliteitsborger, die tijdens de bouw op de bouwplaats controleert. Volgens het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) geldt dat sinds 1 januari 2024 alleen voor nieuwe bouwwerken in gevolgklasse 1, de laagste risicoklasse. Daar vallen bijvoorbeeld eengezinswoningen en kleinere bedrijfspanden onder.
Verbouw valt daar uitdrukkelijk buiten. De invoering van de Wkb voor verbouwingen is uitgesteld en heeft nog geen ingangsdatum; een evaluatie van de hele wet staat gepland voor 2027. Een aanbouw, een opbouw of een dakkapel aan je bestaande huis is verbouw. Daarvoor beoordeelt de gemeente de bouwtechniek nog gewoon zelf, via de vergunning of als het werk vergunningvrij is. Wil je weten of je verbouwing een vergunning nodig heeft, dan helpt ons stuk over een vergunning voor je verbouwing.
Er zijn drie situaties waarin je als particulier wel met een kwaliteitsborger te maken hebt:
- Je bouwt zelf een nieuw huis op een kavel. IPLO noemt particuliere zelfbouwers expliciet: ook zij doen een bouwmelding, een gereedmelding en schakelen een kwaliteitsborger in.
- Je hebt een nieuwbouwwoning gekocht die nu in aanbouw is. Dan is de borger een zaak van de ontwikkelaar of aannemer, maar de vertraging raakt jou wel.
- Je verbouwing loopt als proefproject. Sommige gemeenten werken bij verbouw al volgens de regels voor kwaliteitsborging, samen met de aannemer en een borger. Dan ben je dat bij de start overeengekomen.
Een vergunningvrije schuur of tuinhuis valt er niet onder, ook niet als het huis zelf wel onder gevolgklasse 1 valt.
Wat je doet als je borger wegvalt
Bouw je zelf een nieuw huis, of zit je in een proefproject, kijk dan eerst in je bouwmelding of contract welk bureau de borging doet. Staat daar een van de twee bureaus, dan moet de opdrachtgever een andere kwaliteitsborger inschakelen. Dat ben je bij zelfbouw dus zelf. De TloKB adviseert contact op te nemen met de instrumentaanbieder, of een andere borger te zoeken in het register van de TloKB. Pas als er een nieuwe borger is, mag de bouw verder.
Hoeveel projecten al zijn overgestapt, kon de TloKB tegenover NU.nl niet zeggen. VKBN roept de andere borgers op om klaar te staan, zoals de vereniging na de eerste schorsing ook deed. Vraag de aannemer in elk geval om alles wat tot nu toe over de bouw is vastgelegd, zodat de nieuwe borger daarmee verder kan.
Heb je een nieuwbouwwoning gekocht, neem dan contact op met de ontwikkelaar of aannemer en vraag welke borger er op je project zit en of er al een vervanger is. Het oplossen ligt bij hen, maar een uitgestelde oplevering raakt jouw verhuisplanning en eventuele dubbele woonlasten. Leg daarom vast wat ze je antwoorden.
Wat voor elke verbouwing wel is veranderd
Ook al valt je aanbouw buiten de kwaliteitsborging, een ander deel van de Wkb geldt wel. Sinds 2024 zijn een aantal regels in het Burgerlijk Wetboek aangepast voor alle bouwactiviteiten waarvoor je een aannemingsovereenkomst sluit, dus ook voor een verbouwing. IPLO noemt onder meer de aansprakelijkheid van de aannemer voor gebreken na oplevering, zijn waarschuwingsplicht, het consumentendossier en de regeling waarmee je 5 procent van de aanneemsom kunt inhouden tot gebreken zijn verholpen. Er kan overgangsrecht gelden voor oudere contracten.
Voor jouw verbouwing betekent dat dat je minder afhankelijk bent van een controleur en meer van wat je zelf vastlegt. Daar gaat ons stuk over minder toezicht door de Omgevingswet dieper op in. De schorsing van deze week verandert daar niets aan. Wie verbouwt, merkt er naar verwachting dus niets van; wie nieuw bouwt, doet er goed aan vandaag nog na te gaan welke borger er op het project staat.
