Voortuin ombouwen tot parkeerplek: wat mag en waar je op let bij de aanleg

Een parkeerplek in je eigen voortuin klinkt als een simpele klus. Tegels eruit, klinkers erin, klaar. In Rotterdam denken nu veel bewoners erover na, omdat de gemeente betaald parkeren invoert in wijken waar je tot nu toe gratis voor de deur stond. Het AD beschreef op 7 oktober een Rotterdammer die zijn voortuin inruilt voor een eigen plek. Begrijpelijk, maar wie het goed wil doen, regelt eerst de vergunning en bouwt daarna een ondergrond die een auto jarenlang draagt. Een terras dat je met een auto berijdt, houdt het namelijk geen winter vol.

Waarom het nu speelt

Volgens Headliner, dat zich baseert op Rijnmond, begint Rotterdam per 1 december met betaald parkeren in Nesselande, en volgen daarna onder meer Ommoord, Alexander, Hoogvliet en Zevenkamp. Tegenstanders zamelen geld in voor een rechtszaak. Tegelijk zijn er bewoners die blij zijn, zo bleek uit een reportage van Rijnmond in Landzicht en het Lage Land, waar vakantiegangers en dagjesmensen de straat vol zetten.

Of je nu voor of tegen bent, de vraag voor wie een voortuin heeft is dezelfde. Zet ik de auto voortaan op eigen grond? Dat speelt niet alleen in Rotterdam. In veel gemeenten breidt betaald parkeren uit, en de afwegingen hieronder gelden overal. De regels zelf verschillen wel per gemeente.

Wat mag, en wie beslist

De tuin is van jou, maar de stoep en de rijweg niet. Om met een auto je tuin in te rijden heb je een uitweg nodig naar de openbare weg, en daar beslist de gemeente over. In Rotterdam vraag je een omgevingsvergunning voor een inrit of uitrit aan via het Omgevingsloket. De gemeente meldt dat je binnen acht weken antwoord krijgt, en dat het bij een ingewikkelde aanvraag tot 26 weken kan duren. Je betaalt leges voor de behandeling, ook als de vergunning er niet komt. Handig is dat je eerst gratis een conceptverzoek kunt indienen, zodat de gemeente vooraf meekijkt.

Een paar dingen wegen bij zo’n aanvraag vaak mee.

• Een inrit kost meestal een openbare parkeerplek, want voor je inrit mag niemand meer staan. In een straat met parkeerdruk is dat voor de gemeente een reden om kritisch te kijken.
• Bomen, lantaarnpalen en kabels in de stoep kunnen in de weg zitten.
• Het omgevingsplan kan regels hebben over hoeveel van je voortuin je mag verharden, zeker in wijken met een beschermd straatbeeld.
• De verlaagde stoeprand legt de gemeente meestal zelf aan, op jouw kosten. Daar ga je dus niet zelf mee aan de slag.

Doe vóór je iets aanvraagt de Vergunningcheck in het Omgevingsloket. Dan zie je per adres welke regels er gelden. Meer over wanneer een klus vergunningplichtig is lees je in ons stuk over een vergunning voor je verbouwing.

Let op je parkeervergunning

Dit punt wordt vaak over het hoofd gezien. Rotterdam geeft een bewonersvergunning aan wie geen eigen parkeerplek heeft. Maak je er zelf een, dan kan dat gevolgen hebben voor de vergunning die je nu hebt of later wilt aanvragen. Heb je twee auto’s, dan staat de tweede straks misschien niet op straat met vergunning en ook niet in je tuin. De gemeente schrijft er zelf bij dat een vergunning geen recht geeft op een plek voor je deur. Bel bij twijfel eerst met de gemeente, voordat de eerste tegel eruit gaat. Dat telefoontje is goedkoper dan een tuin die je terug moet bouwen.

De aanleg, laag voor laag

Krijg je groen licht, dan begint het echte werk. Een auto weegt een veelvoud van wat er normaal over je tuinpad loopt, en draaiende banden trekken aan de stenen. De opbouw lijkt daarom op die van een straat, niet op die van een terras.

1. Uitgraven. Haal de oude grond, plantenresten en wortels weg tot je op vaste grond zit. Teelaarde en losse tuingrond veren mee en zakken in, dus die moeten er helemaal uit.
2. Funderingslaag. Breng een laag menggranulaat of puingranulaat aan en tril die in lagen aan. Dit is de laag die de auto draagt. Bezuinig hier niet op, want verzakkingen zie je pas na een paar maanden, en dan moet alles eruit.
3. Straatzand. Daarop komt een vlakke laag straatzand van een paar centimeter, afgereid op de goede hoogte.
4. Opsluitbanden. Zet aan de randen opsluitbanden in beton. Zonder vaste rand duwen de banden van je auto de stenen langzaam uit elkaar.
5. Bestrating. Kies stenen die geschikt zijn voor verkeer, zoals betonklinkers van acht centimeter dik, in een verband dat niet gaat schuiven, zoals keperverband. Tril de bestrating af en veeg de voegen vol.

Hoe je een ondergrond goed verdicht, ook zonder grote machine, staat in ons stuk over zand aantrillen. Voor een parkeerplek zou ik wel een trilplaat huren. Het verschil merk je na de eerste natte winter.

Waar laat je het regenwater

Een groene voortuin neemt regen op. Leg je er stenen in, dan moet dat water ergens heen. Laat het afschot altijd van je huis af lopen, nooit naar je gevel of voordeur, anders krijg je natte muren en een plas bij de drempel. Liever ook niet volledig naar de stoep, want gemeenten willen steeds vaker dat regenwater op eigen terrein in de grond zakt.

Je hebt een paar opties.

• Waterdoorlatende klinkers, met bredere voegen of open stenen, laten regen door naar de ondergrond.
• Grasbetontegels of grastegels geven je een plek die er groen uitziet en toch een auto draagt.
• Alleen twee rijstroken bestraten en het midden en de randen groen laten. Dat scheelt verharding, en het ziet er vriendelijker uit dan een volledig stenen voortuin.

Zelf vind ik dat laatste vaak de mooiste oplossing. Je houdt een stuk tuin, de straat blijft groener en je hebt minder last van water. Het vraagt wel precies werk bij de fundering, want de rijstroken moeten even stevig zijn als een volledig bestrate plek. Wie twijfelt over afschot en zandbed, vindt de basis in ons stuk over tegels op zand en afschot.

Benodigdheden en waar je ze haalt

Zand, granulaat, opsluitbanden en klinkers koop je bij een bouwstoffenhandel of tuincentrum met een bestratingsafdeling. Grote bouwmarkten als Gamma, Praxis en Karwei hebben de basis ook, maar bij grotere hoeveelheden laat je het meestal bezorgen door een bouwstoffenhandel. Een trilplaat huur je bij een verhuurbedrijf of bouwmarkt.

• Spade, kruiwagen en steekschop
• Menggranulaat of puingranulaat voor de fundering
• Straatzand en een rij lat om af te reien
• Opsluitbanden en een paar zakken beton
• Betonklinkers voor verkeer, waterdoorlatend of grasbeton
• Trilplaat met rubber mat, waterpas, rijhouten en een rubberen hamer
• Voegzand en een bezem

Weet ook waar de leidingen lopen. Gas, water en elektriciteit komen vaak via de voortuin je huis binnen. Graaf daar met de hand en met beleid, en vraag bij twijfel je netbeheerder waar de aansluiting ligt.