Naar schatting 124.000 mensen van 65 jaar en ouder moesten vorig jaar na een val naar de spoedeisende hulp. Dat zijn er 5000 meer dan in 2024, blijkt uit nieuwe cijfers van VeiligheidNL waarover de NOS berichtte. Opvallend is dat de stijging vooral zichtbaar is bij mensen van 65 tot en met 74 jaar. Niet de hoogbejaarden dus, maar de groep die vaak nog volop zelf klust.
De cijfers kwamen naar buiten aan het begin van de Valpreventieweek. VeiligheidNL wijst op zaken als goed schoeisel, voldoende licht in huis en regelmatig je ogen laten controleren. Daar hoort wat ons betreft een klussenlijst bij. Veel valpartijen gebeuren thuis, op een plek die al jaren zo is en waar niemand meer bij stilstaat. Een drempel, een losse traptree, een donkere overloop. Het goede nieuws is dat de meeste van die plekken met een zaterdag klussen veiliger worden.
Waar het in huis misgaat
Loop je huis eens door met de blik van iemand die slecht ziet of iets minder stevig op de benen staat. De plekken die dan opvallen, zijn bijna altijd dezelfde.
- De trap. Een leuning aan maar één kant, gladde treden en slecht licht zijn samen de grootste risicoplek in huis.
- Drempels en overgangen. Een drempel van twee centimeter tussen gang en kamer is precies hoog genoeg om over te struikelen.
- De badkamer. Natte tegels, een hoge instap in bad of douche en niets om je aan vast te houden.
- De route naar het toilet ’s nachts. Donker, slaperig en vaak met een drempel of een los kleedje onderweg.
- Buiten. Een scheve stoeptegel, een glad terras met groene aanslag, een opstapje bij de achterdeur.
De klussen die het meeste doen
Hieronder de klussen die het meeste opleveren, in de volgorde waarin wij ze zouden aanpakken.
| Klus | Moeilijkheid | Zelf doen? |
|---|---|---|
| Tweede trapleuning monteren | Gemiddeld | Ja, als je stevig kunt boren en pluggen |
| Antislip op traptreden | Makkelijk | Ja |
| Drempels verwijderen of vervangen door een overgangsprofiel | Gemiddeld | Ja, bij houten drempels |
| Nachtlampjes of bewegingsmelders op de route naar het toilet | Makkelijk | Ja, met stekkerlampjes |
| Beugels in badkamer en toilet | Gemiddeld | Ja, mits je weet wat er achter de tegel zit |
| Extra lichtpunt of schakelaar boven aan de trap | Lastig | Alleen met kennis van elektra, anders een installateur |
| Instapdrempel van de douche weghalen | Lastig | Nee, dit raakt afschot en waterdichting |
Stap voor stap een tweede trapleuning
Een leuning aan beide kanten is volgens ons de meest onderschatte klus in huis. Je hebt altijd iets vast, ook als je iets draagt in je andere hand.
Benodigdheden
- Trapleuning van hout of metaal op lengte, plus eindkappen
- Leuningdragers, minstens een per meter
- Pluggen en schroeven die passen bij je muur (steen, gasbeton of gipsplaat)
- Boormachine met steenboor, waterpas, rolmaat en potlood
- Leidingzoeker
Leuningen, dragers en pluggen koop je bij bouwmarkten als Gamma, Praxis en Karwei. Vaak kun je de leuning daar ook op maat laten zagen.
- Zoek met de leidingzoeker waar leidingen en kabels lopen. Langs een trap loopt vaak een kabel naar de overloopschakelaar.
- Bepaal de hoogte. Een gangbare leuninghoogte ligt tussen de 85 en 95 centimeter, gemeten vanaf de voorkant van de trede. Neem dezelfde hoogte als de bestaande leuning, dan voelt het vertrouwd.
- Zet de bovenste en onderste drager uit en span er een touwtje tussen. Zet de tussenliggende dragers op die lijn.
- Boor, plug en schroef de dragers vast. Test elke drager door er flink aan te trekken. Een leuning moet je volle gewicht kunnen hebben.
- Monteer de leuning op de dragers en zet de eindkappen erop. Laat de leuning bovenaan en onderaan iets doorlopen, zodat je hem al vasthebt voordat je de eerste tree neemt.
Op gipsplaat zonder achterhout is een gewone plug niet genoeg. Gebruik dan hollewandpluggen die voor zware lasten geschikt zijn, of schroef in de metalen of houten stijlen erachter.
Licht, drempels en de badkamer
Licht is de goedkoopste valpreventie die er is. Een ledlamp met meer lumen op de trap, een schakelaar zowel boven als onder, en stekkerlampjes met een bewegingssensor in de gang en op de overloop. Wil je een extra lichtpunt of schakelaar laten aanleggen, lees dan eerst wat je zelf mag in ons stuk over verlichting ophangen.
Drempels in een binnenhuis zijn vaak alleen nog nodig voor de tocht of omdat er twee vloersoorten samenkomen. Een houten drempel zaag je in het midden door en wrik je los. Het hoogteverschil vang je daarna op met een schuin overgangsprofiel. Wordt de vloer hoger, dan moet de deur soms iets korter. Hoe je dat doet, lees je in het stuk over een deur inkorten zonder uitscheuren.
In de badkamer helpen een antislipmat in de douche en een of twee wandbeugels al veel. Beugels moeten in de muur zelf verankerd worden, niet alleen in de tegel. Let op de leidingen, want in een badkamer lopen die vaak precies waar je wilt boren. De grote verbouwing, een inloopdouche zonder drempel, laat je beter aan een vakman over. Daar komt waterdichting en afschot bij kijken, en een fout daarin zie je pas als het lekt.
Niet alleen voor ouders
Het ligt voor de hand om deze klussen te zien als iets voor je ouders. Maar de cijfers laten zien dat juist de groep rond de zeventig vaker valt. Wie nu een verbouwing plant, kan het beter meteen meenemen. Een drempelloze vloer, een trap met twee leuningen en goed licht maken een huis voor iedereen prettiger, en je hoeft het later niet alsnog te doen.
Wil je je eigen risico inschatten, dan heeft VeiligheidNL in de Valpreventieweek een vragenlijst en tips voor 65-plussers.
