De ondervloer is bij bijna elke laminaatklus het laatste waar over wordt nagedacht, en het eerste waar het misgaat. Je kiest een plank waar je maanden over hebt gedaan en pakt er dan de rol bij die toevallig in het schap ligt. Een jaar later kraakt de vloer, klinkt hij hol of blijkt de garantie vervallen omdat er geen vochtscherm onder zat.
Wat een ondervloer eigenlijk moet doen
Een ondervloer heeft vier taken tegelijk. Hij houdt vocht uit de ondergrond weg, vlakt kleine oneffenheden af, dempt het geluid van lopen en geleidt warmte als er vloerverwarming ligt. Het lastige is dat die eisen elkaar in de weg zitten. Bouwwereld legt dat helder uit aan de hand van waar een vakman op let. Een dikke, zachte laag dempt goed maar geeft mee onder de kliksloten, terwijl een dampdichte laag met een lage warmteweerstand juist ideaal is boven verwarming.
Daarom is er geen beste ondervloer. Er is er een die bij jouw ruimte hoort. Bepaal dus eerst welke van de vier taken bij jou het zwaarst weegt en laat de rest volgen. In een appartement is dat geluid, in een huis met vloerverwarming is dat warmte, in een oude benedenwoning met een betonvloer is dat vocht.
Begin bij de ondergrond
Voordat je iets uitrolt, beoordeel je wat eronder ligt. Op beton of anhydriet is restvocht de grootste vijand van laminaat. Meet de vochtigheid, en leg bij twijfel een ondervloer met ingebouwd vochtscherm of eerst een losse folie van polyetheen. Dat klinkt overdreven tot je een vloer hebt zien bollen van een dekvloer die nog niet klaar was.
Op een houten ondergrond geldt precies het omgekeerde. Die moet kunnen ademen, dus daar wil je juist geen dampdichte laag, anders sluit je vocht op tussen twee lagen. Is je ondergrond niet vlak, dan helpt geen enkele ondervloer, want het egaliserend vermogen van een rol is millimeterwerk. Grotere hoogteverschillen vlak je eerst uit, en wanneer je daarvoor moet egaliseren of juist een nieuwe ondervloer legt, hebben we eerder uitgezocht. Laat het laminaat zelf ook een paar dagen in de ruimte staan voordat je begint, zodat plank en ondervloer dezelfde temperatuur en vochtigheid hebben.
Vloerverwarming en de buren
Ligt er vloerverwarming, dan telt de warmteweerstand van het hele pakket, dus de ondervloer plus de plank samen. Hoe lager die waarde, hoe sneller de warmte boven komt en hoe zuiniger het systeem stookt. Milieu Centraal legt uit waarom dat bij vloerverwarming zo nauw komt. Kies dus een dampdichte, drukvaste ondervloer met een expliciet lage warmteweerstand en tel de waarde van de laminaatplank er altijd bij op. Ligt de verwarming er nog niet, dan bepaalt de manier waarop je hem aanbrengt mede hoeveel ruimte je overhoudt.
Woon je in een appartement, dan is geluidsdemping geen wens maar een eis. Veel verenigingen van eigenaren hanteren een minimale contactgeluidreductie, meestal rond de tien decibel. Controleer de opgegeven waarde van de ondervloer en vraag het splitsingsreglement op voordat je iets legt, want een vloer die technisch prima is maar de norm niet haalt, moet er soms alsnog uit. Wat een vereniging precies mag eisen, staat in ons stuk over verbouwen in een VvE.
Dikte, druksterkte en materiaal
Bij laminaat is dikker niet beter. Grofweg twee tot drie millimeter is voor de meeste kliksystemen het uitgangspunt. Wordt de laag dikker of zachter, dan gaan de planken veren en raken de kliksloten overbelast, en dat hoor je terug als geknars op de naden. Let dus vooral op de druksterkte, want die moet hoog genoeg zijn om de verbindingen te ondersteunen.
In het schap kom je vooral polyetheenschuim en XPS tegen. Beide zijn geschikt, waarbij XPS wat drukvaster is en polyetheen zich makkelijker laat verwerken in een kamer vol hoeken. Welke rol je uiteindelijk pakt, hangt af van ondergrond, verwarming en geluidseis samen en niet van één van die drie.
Vier rollen en de kamer waar ze in horen
De vier hieronder komen allemaal van Quick-Step en dekken samen de situaties die je in een Nederlands huis tegenkomt. De Silent Walk is de allrounder voor een woonkamer waar veel gebeurt en waar ook vloerverwarming ligt. De Unisound is er op gemaakt om contactgeluid naar beneden te slikken en is daarmee de rol voor een appartement. De Basic Plus is de nuchtere keuze voor een kamer waar weinig gelopen wordt, en de Thermolevel is de variant die zo min mogelijk warmte tegenhoudt. Andere merken hebben vergelijkbare types, dus kijk vooral naar de opgegeven decibelwaarde en warmteweerstand en niet naar de naam op de rol.
Vier ondervloeren en de situatie waarin ze horen
onze keuze
Quick-Step Silent Walk
Pakt het loopgeluid in de kamer zelf aan en laat tegelijk genoeg warmte door, waardoor hij in een druk gebruikte woonkamer met vloerverwarming geen compromis is. Bekijk bij Quick-Step
Wat je nodig hebt
- Ondervloer in het type dat bij je ondergrond en je ruimte hoort
- Losse folie van polyetheen als je ondervloer zelf geen vochtscherm heeft
- Tape om de banen aan elkaar te sluiten, meestal meegeleverd op de rol
- Stanleymes met reservemesjes en een lange rei of rechte lat om langs te snijden
- Vochtmeter, of een leverancier die er een meeneemt
- Afstandswiggen voor de dilatatie langs de muur
- Kniebeschermers, want dit is de klus waar je ze echt voor koopt
Rollen en toebehoren liggen bij Gamma, Praxis, Karwei en Hornbach op de vloerenafdeling, en een vloerenspeciaalzaak heeft vaak de types met een gespecificeerde decibelwaarde die een VvE wil zien. Een vochtmeter hoef je meestal niet te kopen, want de meeste vloerenzaken lenen er een uit bij aankoop.
Ligt de ondervloer eenmaal goed, dan is de rest van de klus rechttoe rechtaan. Hoe je vanaf daar verder werkt, staat in laminaat leggen voor beginners. En bewaar het etiket van de rol, want als er later iets met de garantie is, vraagt de fabrikant als eerste welke ondervloer eronder ligt.
