De gevel is het onderdeel van je huis waar je het minst naar kijkt en dat het meeste te verduren krijgt. Meestal valt hij pas op als het misgaat, met een vochtplek op de binnenmuur, voegen die afbladderen of een woonkamer die niet warm wil worden. Eind september is het laatste moment om er dit jaar nog iets aan te doen, en dan komt bijna altijd dezelfde vraag boven. Impregneren of isoleren?
Twee klussen die iets heel anders oplossen
Impregneren en isoleren worden in één adem genoemd, maar ze lossen verschillende problemen op. Impregneren maakt het metselwerk waterafstotend. Regen parelt af in plaats van in de steen te trekken, terwijl vocht van binnenuit er nog steeds doorheen kan. Isoleren houdt warmte binnen en heeft met regen niets te maken. Je kunt een perfect geïsoleerde gevel hebben die doorslaat van het vocht, en een kurkdroge gevel waar je stookkosten doorheen verdwijnen.
In een uitleg over de schil van de woning zet Bouwwereld de twee naast elkaar en benadrukt één ding dat vaak wordt overgeslagen. Impregneren heeft alleen zin op een gezonde, droge gevel. Zit er verborgen schade of optrekkend vocht, dan sluit je het probleem in plaats van dat je het oplost. Dat is meteen het belangrijkste dat ik deze tijd van het jaar zie misgaan, want een gevel die er in de zomer prima uitzag, blijkt in oktober gewoon nat te zijn geweest.
Eerst kijken, dan kiezen
Begin dus met een diagnose en niet met een emmer. Kijk aan de binnenkant waar de klachten zitten. Voelt de buitenmuur koud en klam aan, slaat er condens op de ramen en stook je meer dan de buren met hetzelfde type huis, dan wijst dat op warmteverlies en is isoleren de klus. Zie je juist plekken die op ooghoogte of hoger zitten en die na een regenbui donkerder worden, dan gaat het om doorslaand vocht en is de gevel zelf aan de beurt. Hoe je die drie soorten uit elkaar houdt, staat in ons stuk over optrekkend vocht, doorslaand vocht en condens.
Voor isoleren hangt de aanpak af van de constructie. Heeft je huis een spouw, dan is spouwmuurisolatie volgens dezelfde bron meestal de meest kosteneffectieve ingreep, omdat het materiaal in de bestaande spouw wordt geblazen en de gevel dicht blijft. De terugverdientijd is dan vaak een kwestie van enkele jaren. Hoe dat werk in de praktijk gaat, hebben we eerder beschreven bij spouwmuur isoleren. Heeft je huis geen spouw, dan blijven buitengevelisolatie en binnengevelisolatie over. Buitengevelisolatie is ingrijpend en verandert het aanzicht van je huis, binnengevelisolatie kost je woonruimte en vraagt om een zorgvuldige dampremmende laag. Milieu Centraal zet de varianten en hun opbrengst op een rij.
Mijn volgorde zou zijn dat je altijd eerst de spouw laat onderzoeken. Een boorgat en een endoscoop vertellen je binnen een halfuur of er een spouw is, hoe breed hij is en of er al iets in zit. Zonder dat weet je niet welke van de drie routes je moet nemen, en dan ben je aan het gokken met een klus waar je jaren mee zit.
Wat je nodig hebt als je zelf impregneert
Isoleren laat je doen. Impregneren kun je zelf, mits de gevel gezond is en je erbij kunt zonder halsbrekende toeren. Je hebt dit nodig.
- Impregneermiddel op basis van silaan of siloxaan, in de hoeveelheid die bij jouw steensoort hoort
- Lagedrukspuit met een kunststofbestendige slang, of een brede kwast voor kleine vlakken
- Gevelreiniger en een zachte borstel voor algen en groene aanslag
- Afdekfolie en tape voor kozijnen, glas en beplanting
- Handschoenen, veiligheidsbril en een stofmasker
- Steiger of een ladder die je volgens de kwartregel zet
- Voegmortel voor de plekken waar de voeg is uitgesleten
Het middel en het gereedschap liggen bij Gamma, Praxis, Karwei en Hornbach in het schap bij de gevelproducten. Een verfspeciaalzaak heeft meestal een bredere keuze en kan je zeggen welk middel bij baksteen, kalkzandsteen of beton hoort, want dat verschilt echt. Een steiger huur je bij dezelfde bouwmarkten of bij een verhuurbedrijf in de buurt, en dat is het geld waard zodra je hoger dan de eerste verdieping moet zijn.
De volgorde die je moet aanhouden
Eerst voegwerk herstellen, dan reinigen, dan laten drogen, dan pas impregneren. Die volgorde wordt vaak omgedraaid en dat is zonde van het werk, want een impregneermiddel op een kapotte voeg lost niets op en een natte muur neemt het middel niet aan. Reken op een paar droge dagen tussen het reinigen en het behandelen, en houd de weersverwachting in de gaten, want het middel moet kunnen intrekken voordat de volgende bui valt.
Die droge periode is precies waarom dit nu nog net kan en over een paar weken niet meer. Welke buitenklussen deze maand nog realistisch zijn en welke je beter naar het voorjaar tilt, hebben we bij de weersomslag op een rij gezet. Twijfel je over de staat van de gevel, laat er dan iemand naar kijken voordat je begint. Een beoordeling vooraf kost een uurtje en voorkomt dat je een probleem waterdicht afsluit dat er nog jaren onder blijft zitten.
