In het Noord-Limburgse Well gaan huizen letterlijk omhoog. Drie woningen in het gehucht De Kamp worden ruim anderhalve meter opgetild, zodat ze droog blijven als de Maas weer buiten haar oevers treedt. Dat klinkt als een noodgreep, maar het is een doordachte bouwkundige oplossing. En al zal bijna niemand zijn eigen huis op palen zetten, er zit genoeg in dat ook voor gewone huiseigenaren nuttig is.
NU.nl bezocht het project op 8 oktober 2026, terwijl er weer een woning was opgevijzeld en tientallen buurtbewoners kwamen kijken.
Waarom deze huizen omhoog moeten
Well kent wateroverlast van dichtbij. In 1993 en 1995 stond de Maas in veel huizen, en in juli 2021 hield een nooddijk het na de extreme regenval in Limburg, België en Duitsland maar net. Waterschap Limburg verwacht dat zulke situaties vaker voorkomen, omdat buien door klimaatverandering heviger worden en de Maas als regenrivier al dat water moet afvoeren.
Daarom krijgt de rivier bij Well meer ruimte. Een oude, ooit afgesloten Maasarm gaat weer stromen en zorgt voor extra waterberging en nieuwe natuur. Gevolg is wel dat De Kamp buitendijks komt te liggen. De eerste gedachte was de huizen op te kopen, maar volgens een bewoner zou dat zo weinig hebben opgeleverd dat een ander huis kopen of bouwen lastig was geworden. Uiteindelijk kozen de vijf gezinnen in de drie woningen er samen voor om hun huizen op te laten tillen. De gesprekken begonnen tien jaar geleden. Bestuurder Jeroen Achten van Waterschap Limburg noemt de oplossing tegenover NU.nl ook een stuk goedkoper dan een traditionele dijk.
Hoe je een huis optilt
De techniek is ingenieuzer dan je zou verwachten. Bouwbedrijf Bresser, dat het werk uitvoert, haalt eerst de vloer weg en vervangt die door wat directeur Taco Bresser een dienblad noemt, een stevige draagconstructie onder het hele huis. Dat dienblad komt op palen en wordt langzaam omhoog gevijzeld, met het huis erop. Daarna komen er waterkerende wanden onder de woning en wordt alles aangevuld met grond. Na afloop staat het huis op een heuvel en zie je bijna niet meer dat het is opgetild.
Makkelijk is het niet. De bewoners van de eerste woning moesten een half jaar elders wonen. De bewoners van het huis dat nu is opgevijzeld, kunnen er begin volgend jaar weer in. En tussen het besluit en de eerste vijzel zaten jaren.
Voor wie kan dit?
Eerlijk gezegd voor weinig mensen als particulier project. In Well gaat het om een gezamenlijke oplossing binnen een groot rivierproject, met het waterschap als partner. Wat het optillen per woning kost en wie wat betaalt, staat niet in het bericht, en ik ga er dus ook geen bedrag bij verzinnen.
Wil je zelf onderzoeken of je huis hoger kan, dan heb je in elk geval een constructeur nodig die naar de fundering en de draagstructuur kijkt, en vrijwel zeker een omgevingsvergunning. Alle aansluitingen moeten mee omhoog (riool, water, stroom en eventueel gas), en de toegang tot het huis verandert. Twijfel je over de staat van je fundering, dan helpt ons artikel over scheuren in de fundering bij een eerste inschatting. Mijn verwachting is dat optillen vooral een oplossing blijft voor huizen zoals in De Kamp, waar de overheid de rivier ruimte geeft en een gezamenlijke aanpak zoekt.
Wat je zelf kunt doen tegen wateroverlast
Het goede nieuws is dat er tussen niets doen en je huis optillen een heleboel ligt. Begin met weten waar je staat. Op overstroomik.nl van de overheid vul je je postcode in en zie je hoe hoog het water bij een overstroming kan komen en wat je dan moet doen.
Daarna zijn dit de maatregelen die het meeste opleveren.
- Een terugslagklep in de riolering. Bij hoogwater of een zware bui kan rioolwater via de wc, de douche of een afvoerputje in de kelder omhoog komen. Een terugslagklep voorkomt dat. Laat hem door een loodgieter plaatsen, want hij moet goed bereikbaar blijven voor onderhoud.
- Kwetsbare installaties hoger. Staan je cv-ketel, warmtepomp of meterkast laag in een kelder of souterrain, vraag dan bij een volgende vervanging of ze hoger kunnen. Dat is een klus voor een installateur, niet voor jezelf.
- Waterkerende schotten voor deuren. Er zijn schotten die je bij dreigend water in een vaste sponning voor de voordeur of achterdeur schuift. Die koop je bij gespecialiseerde leveranciers en soms bij grotere bouwmarkten. Meet de opening nauwkeurig op voordat je bestelt.
- Afvoer rond het huis. Veel wateroverlast komt niet van de rivier maar van een stortbui. Zorg dat het terras van het huis af loopt en dat regenwater ergens heen kan. Hoe je afschot goed legt, lees je in ons stuk over terrastegels op zand.
- Je polis nalezen. Kijk of je opstal- en inboedelverzekering schade door een overstroming van een rivier dekt. Dat is lang niet altijd zo, en je wilt het weten voordat het water komt.
Ben je na hoogwater of een flinke bui niet zeker of het water ergens in de muur is getrokken, kijk dan naar de vochtplekken. Ons artikel over vochtplekken herkennen helpt je het verschil zien tussen optrekkend vocht, doorslaand vocht en condens.
Wat Well ons laat zien
Wat me aan dit verhaal het meest aanspreekt, is niet de vijzel maar de manier van werken. Bewoners, waterschap en bouwbedrijf zochten jaren naar een oplossing die voor iedereen werkte, in plaats van een dijk of een opkoop van bovenaf op te leggen. Wie in een gebied woont waar het water dichterbij komt, doet er goed aan zich op dezelfde manier voor te bereiden. Niet in paniek, wel op tijd, en met de kleine maatregelen eerst.
