Bij luchtdichtheidsmetingen in nieuwe woningen voldoet nog altijd 70 procent niet aan de eisen. Dat zegt Sietze Rozema, directeur van kwaliteitsborger WTT, in een partnerbijdrage op Bouwwereld van 22 oktober 2026. Het gaat over nieuwbouw, door professionals, met een kwaliteitsborger die meekijkt. Als het daar al zo vaak misgaat, is de kans groot dat het bij een verbouwing thuis ook niet vanzelf goed komt. En dat merk je in je stookkosten en aan de tocht langs je voeten.
Waarom het zo vaak misgaat
Rozema ziet een kloof tussen papier en uitvoering. Iedereen weet dat een huis luchtdicht moet zijn, maar op de bouwplaats wordt een naad net iets anders afgewerkt dan bedoeld, of een leiding gaat er later nog doorheen. Zijn eerste tip is daarom een luchtdichte lijn aan de binnenzijde van de schil te tekenen, die je doortrekt door dak, gevel, vloer, kozijnen en elke doorvoer. Dan zie je meteen waar de kritische punten zitten.
Bij een verbouwing is dat nog belangrijker dan bij nieuwbouw. Je knipt een bestaande schil open, je zet er een aanbouw of dakraam aan vast, en elke aansluiting tussen oud en nieuw is een kans op een lek. Een bekende valkuil is dat de elektricien of installateur na de isolatieman komt en een gat door de dampremmende laag maakt, zonder dat iemand het daarna weer afplakt.
Waar het lekt en waarmee je het dicht
De kluswijzer naden en kieren dichten van Milieu Centraal loopt de plekken in een bestaand huis langs. Dit zijn de belangrijkste, met wat daar past.
| Plek | Wat je controleert | Waarmee |
|---|---|---|
| Bewegende delen van ramen en deuren | Versleten tochtband of tochtstrip | Nieuw tochtband of tochtstrips |
| Aansluiting kozijn en gevel, binnenzijde | Open naad achter de afwerklat | Elastische siliconenkit, eventueel met afwerklat |
| Aansluiting houten kozijn en gevel, buitenzijde | Naad tussen kozijn en metselwerk | Compriband tot 22 mm, geen kit om houtrot te voorkomen |
| Vloer, muren en plafond aan de buitengevel | Naden tussen gipsplaten en in hoeken | Overschilderbare afdichtkit |
| Dak, nok en aansluiting op de muren | Naden tussen dakplaten | Afdichtkit of, bij bredere naden, compriband of vezelmateriaal |
| Doorvoeren van pijpen door het dakbeschot | Ruim gat onder de dakpannen | Vezelmateriaal, bij hete pijpen alleen glaswol of steenwol |
| Leidingdoorvoeren in muur en vloer | Meterkast en kast onder het aanrecht | Vezelmateriaal of elastische kit |
| Kruipluik en brievenbus | Kier rond het luik, tocht door de klep | Tochtband, brievenbusborstel |
Twee dingen uit diezelfde kluswijzer wil ik onderstrepen. Laat de kier onder binnendeuren zitten, want 2 centimeter vrije ruimte is nodig om je huis te ventileren. En dicht je alles goed, zorg dan dat je ventilatie het overneemt. Luchtdicht bouwen betekent dat je zelf bepaalt waar de lucht naar binnen komt, niet dat er geen lucht meer binnenkomt. Welk kitsoort waar hoort, zetten we op een rij in siliconenkit of acrylkit.
Hoe je het controleert
Kijken en voelen brengt je een eind. Op een koude, winderige dag voel je met een natte hand of een wierookstokje langs kozijnen en plinten waar het trekt. Maar zekerheid geeft alleen een meting. Bij een blowerdoortest zet een meetbedrijf een ventilator in de voordeur en brengt het huis op over- of onderdruk. Hoeveel lucht er bij een vast drukverschil weglekt, is je luchtdoorlatendheid, uitgedrukt in qv;10. De meetmethode staat in NEN 2686. Een blowerdoortest zegt hoeveel er lekt, niet waar. Daarvoor zoekt de meter met rook of een warmtecamera naar de lekken terwijl de ventilator draait.
Als meetlat voor een bestaand huis kun je de streefwaarde uit de standaard voor woningisolatie van RVO nemen. Daar staat voor kierdichting qv;10 = 0,4 dm³/s per m², met de toelichting dat je dat haalt met verbeterde kierdichting van ramen, deuren en de aansluiting van gevel en dak, door een professional.
Het moment van meten is alles
Rozema’s belangrijkste advies vind ik ook voor een verbouwing het slimste. Meet tussentijds, op het moment dat de aansluitingen nog bereikbaar zijn. Zit de gipsplaat er eenmaal op, dan is elk lek dat je vindt een sloopklus. Bij een zolderrenovatie betekent dat meten nadat de dampremmer en de tape zijn aangebracht, maar voordat de afwerking erop gaat. Hoe je die laag op zolder goed aanlegt, lees je in dakisolatie op zolder.
Laat je het werk uitvoeren, spreek dan in de offerte af wie verantwoordelijk is voor de luchtdichting en of er een tussentijdse meting komt. Dat klinkt formeel voor een zolder of aanbouw, maar het voorkomt dat de isolatieman, de elektricien en de stukadoor elkaar later de schuld geven van een koude kamer.
