Over tien weken stopt het salderen, en dan wordt de stroom die je zonnepanelen overdag over hebben ineens weinig waard. Energie delen met de buren, familie of de supermarkt om de hoek leek daarvoor de uitweg. Volgens Vereniging Eigen Huis dreigt dat plan te mislukken voordat het goed en wel begonnen is. De vereniging schreef dat in juli 2026, kort nadat het kabinet zijn wetsvoorstel presenteerde. Wat houdt energie delen in, waar zit het probleem en wat kun je nu al doen met je overschot?
Zo werkt energie delen op papier
Bij energie delen verkoop je de zonnestroom die je niet zelf gebruikt aan iemand anders, en spreek je samen de prijs af. Er loopt geen kabel over de schutting. Het is een administratieve afspraak. Volgens de uitleg van Vereniging Eigen Huis houdt de netbeheerder via de slimme meter per kwartier bij hoeveel stroom de verkoper teruglevert en hoeveel de koper in datzelfde kwartier verbruikt. Die cijfers gaan naar de energieleveranciers van beide partijen, die ze op de rekening verwerken. De verkoper stuurt daarnaast zelf een factuur naar de koper, al zijn er bedrijven die dat tegen een vergoeding regelen.
Sinds 1 januari 2026 is dit wettelijk mogelijk onder de nieuwe Energiewet, maar alleen als koper en verkoper bij dezelfde leverancier zitten. Leveranciers mogen het aanbieden en zijn het niet verplicht. Voor zover de vereniging weet, biedt nog geen enkele leverancier het daadwerkelijk aan. Een wetswijziging die leveranciers verplicht mee te werken en die delen tussen verschillende leveranciers mogelijk maakt, is op 7 juli 2026 bij de Tweede Kamer ingediend en moet nog verder behandeld worden.
Waarom het stroef loopt
Het probleem zit volgens de vereniging in twee onderdelen van dat voorstel. De koper moet een vast percentage van het overschot van de verkoper afnemen. Gebruikt de koper in een kwartier minder dan afgesproken, dan gaat het restant alsnog terug het net op, en daarvoor krijgt hij minder dan hij aan de buurman heeft betaald. Daarnaast betaalt de koper energiebelasting en btw over de gedeelde stroom. Jurgen Jansen, juridisch specialist bij de vereniging, noemt dat raar, omdat iemand met zonnepanelen ook geen belasting betaalt over stroom die hij zelf verbruikt.
Wat er financieel overblijft is weinig. De vereniging verwijst naar toezichthouder ACM, die eerder berekende dat een gemiddeld huishouden er bij de huidige prijzen in het gunstigste geval 80 tot 160 euro per jaar aan verdient. Kosten die leveranciers voor het delen gaan rekenen, zaten daar nog niet in. In sommige situaties kom je volgens de vereniging zelfs negatief uit.
Ik vind dat jammer, want het idee is goed. Wie geen geschikt dak heeft, kan zo toch zonnestroom gebruiken, en de vereniging zag in een peiling onder 893 leden met zonnepanelen dat 82 procent het zou overwegen. Maar zolang de wet niet verandert, is energie delen voor jouw verbouwplan geen reden om iets wel of niet te doen.
Wat je nu al kunt doen met je overschot
Het overschot zelf blijft, ook als delen niet van de grond komt. Wat je ermee kunt, hangt dus vooral af van hoeveel je zelf direct verbruikt. Een paar dingen die je in huis kunt regelen, zonder op Den Haag te wachten.
- Verschuif verbruik naar het midden van de dag. Een vaatwasser, wasmachine of droger met een uitgestelde start draait dan op je eigen panelen.
- Kijk naar je warm water. Een elektrische boiler of warmtepompboiler die overdag opwarmt, slaat zonnestroom op als warm water.
- Laat een elektrische auto zoveel mogelijk overdag laden als hij thuis staat.
- Reken een thuisbatterij los door. Die vergroot je eigen verbruik, maar is een aparte investering met een eigen terugverdientijd.
Hoe dat laatste uitpakt na het einde van de saldering, rekenden we na bij zonnepanelen collectief inkopen. En omdat stroom vanaf volgend jaar op sommige uren duurder wordt, loont het om ook de nieuwe tijdsafhankelijke nettarieven mee te nemen als je apparaten gaat inplannen.
Als delen straks wel kan
Komt de wet er in een betere vorm, dan wil je er klaar voor zijn. Dat vraagt weinig klussen. Je hebt een slimme meter nodig, want de netbeheerder rekent het delen per kwartier af op basis van die meter. Verder is het een kwestie van afspraken maken met degene aan wie je levert. Vereniging Eigen Huis vraagt de Tweede Kamer het vaste percentage te schrappen, zodat de koper alleen betaalt voor wat hij echt gebruikt, en de belasting op gedeelde stroom te laten vervallen. Lukt dat, dan kan het zijn belofte volgens de vereniging alsnog waarmaken.
Tot die tijd geldt de nuchtere les. Zonnepanelen leveren het meest op als je de stroom zelf gebruikt, en daar kun je vandaag al iets aan doen.
