Wie een aanbouw, dakkapel of tuinkamer laat maken of een saaie gevel wil opknappen, komt al snel bij gevelbekleding uit. Hout is de klassieker, kunststof de onderhoudsarme optie. Daartussen zit een materiaal dat in Nederland minder bekend is maar in nieuwbouw steeds vaker opduikt, vezelcement. Wat het is, wat het aan onderhoud vraagt en waar het beter of slechter uitpakt dan hout en kunststof, zetten we hier naast elkaar.
Waarom vezelcement nu opvalt
In de nieuwe woonwijk Noorderduin in Monster, vlak achter de duinen, kregen de woningen een lichte kustuitstraling met gevelstroken van vezelcement in pasteltinten. Bouwwereld beschreef hoe aannemer Van Wijnen daar bewust koos voor sidings in plaats van het gebruikelijke stenen jasje om een prefab casco. Volgens de aannemer gaven de uitstraling, het beperkte onderhoud en de brandveiligheid de doorslag. Het artikel is geschreven in samenwerking met de fabrikant, dus het is goed om de voordelen zelf even te wegen.
Een kustlocatie is wel een goede test. Zout, wind en regen zijn zwaar voor elke gevel, en daar laat een materiaal snel zien wat het waard is.
Wat vezelcement eigenlijk is
Vezelcement is een mengsel van cement, water, vulstoffen en vezels, meestal cellulose of kunststofvezels. Het wordt geperst tot platen of lange planken, de zogenoemde sidings, die je net als houten delen overlappend of verticaal monteert. Veel sidings hebben een houtstructuur in het oppervlak, zodat ze op een afstand op geschilderd hout lijken. De kleur wordt in de fabriek aangebracht.
Vezelcement, hout en kunststof naast elkaar
| Vezelcement | Hout | Kunststof | |
|---|---|---|---|
| Onderhoud | Weinig, af en toe afwassen | Elke paar jaar schilderen of beitsen, tenzij je het laat vergrijzen | Weinig, af en toe afwassen |
| Brandgedrag | Nagenoeg onbrandbaar (klasse A2) | Brandbaar, onbehandeld meestal klasse D | Brandbaar, afhankelijk van het product |
| Uitstraling | Strak, egale kleur, houtstructuur mogelijk | Natuurlijk, levendig, verandert met de jaren | Egaal, kan wat glanzend en vlak ogen |
| Gewicht | Zwaarder | Licht | Licht |
| Bewerken | Zagen met stofafzuiging en mondkap | Makkelijk, ook voor de doe-het-zelver | Makkelijk |
| Gedrag bij warmte | Vormvast | Kan werken en scheuren | Zet uit en krimpt, vraagt ruimte bij montage |
Onderhoud, waar het verschil echt zit
Het grootste argument voor vezelcement is onderhoud. Omdat de kleur in de fabriek wordt aangebracht, hoef je de gevel niet te schilderen. Volgens de fabrikant volstaan water en een mild reinigingsmiddel. Groene aanslag aan de noordkant krijg je ook op vezelcement, maar die spoel je eraf zonder dat er verf loslaat.
Bij hout is dat anders. Een geschilderde houten gevel vraagt om de paar jaar een schilderbeurt, en ernaast controleren op houtrot bij de onderkant en rond kozijnen. Je kunt het onderhoud beperken door duurzame houtsoorten of thermisch gemodificeerd hout te nemen en die onbehandeld te laten vergrijzen. Dat is een keuze voor een bepaalde, zilvergrijze uitstraling, en niet iedereen vindt dat mooi naast een strak gestucte woning. Als je voor hout gaat, check dan ook of het hout legaal en gecertificeerd is.
Kunststof gevelbekleding is net als vezelcement onderhoudsarm. Het nadeel is dat sommige soorten in de volle zon na verloop van jaren wat verkleuren, en dat kunststof meer uitzet en krimpt. Bij slechte montage zie je dat terug als golvende of kierende delen.
Brandveiligheid, belangrijker dan je denkt
Vezelcement sidings van dit type hebben brandreactieklasse A2-s1,d0. Dat betekent dat het materiaal nauwelijks bijdraagt aan een brand, weinig rook geeft en geen brandende druppels laat vallen. Onbehandeld hout zit doorgaans in een veel lagere klasse.
Voor een gewone eengezinswoning is hout als gevelbekleding meestal gewoon toegestaan. Toch kan brandgedrag meetellen, bijvoorbeeld bij een aanbouw dicht op de erfgrens, bij een tuinkamer vlak naast de schuur van de buren of bij een woning die tegen andere woningen aan staat. Vraag bij twijfel je aannemer of de gemeente welke eisen er bij jouw situatie gelden.
Voor wie welk materiaal past
- Kies vezelcement als je een lichte, strakke uitstraling wilt die er na tien jaar nog hetzelfde uitziet, als je dicht op de erfgrens bouwt of als je simpelweg geen ladder meer op wilt om te schilderen.
- Kies hout als je een natuurlijke, levendige gevel wilt die mag verouderen, als je zelf wilt klussen of als je bewust voor een biobased materiaal gaat.
- Kies kunststof voor kleinere vlakken zoals de zijkant van een dakkapel of boeidelen, waar onderhoudsarm en makkelijk monteren het belangrijkst zijn.
Een paar praktische punten bij vezelcement. De platen zijn zwaarder en wat brosser dan hout, dus ze moeten voorzichtig worden vervoerd en gemonteerd. Bij het zagen komt fijn stof vrij met kwarts erin, dus zaag buiten, met afzuiging en een goed stofmasker. Gebruik de bijpassende hoekprofielen en bevestigingsmiddelen van de fabrikant, want juist bij hoeken en rond ramen bepaalt de detaillering of een gevel er netjes uitziet.
Ons oordeel? Voor wie bij een verbouwing de keuze heeft, is vezelcement een serieus alternatief dat in Nederland nog wat onderschat wordt. Het is geen materiaal met de warmte van hout, maar wel een gevel waar je de komende jaren nauwelijks naar om hoeft te kijken.
